مشخصات پژوهش

صفحه نخست /تهیه سند راهبردی مدیریت جامع ...
عنوان تهیه سند راهبردی مدیریت جامع حوزه آبخیز با استفاده از مدل SWOT و QSPM (مطالعه موردی: حوزه آبخیز میمه، استان ایلام)
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها راهبرد، ماتریس عوامل داخلی، ماتریس عوامل خارجی، AHP ، میمه
چکیده فرآیند مدیریت استراتژیک شامل: تعیین اهداف، شناسایی نقاط قوت و ضعف (عوامل درونی)، شناسایی فرصت‌ها و تهدید‌ها (عوامل بیرونی)، تعیین اهداف بلند مدت و تعیین استراتژی‌های گوناگون،محاسبه و ارزیابی عملکرد می باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی کارایی مدل SWOT در تهیه سند راهبردی مدیریت جامع حوزه آبخیز میمه در استان ایلام می‌باشد. برای جمع‌آوری اطلاعات و داده‌های مورد نیاز از بررسی‌های اسنادی، کتابخانه‌ای و مطالعات میدانی استفاده و با توجه به اطلاعات بدست آمده و چندین مصاحبه اکتشافی با متخصصین و کارشناسان مربوطه نقاط ضعف، قوت، فرصت‌ها و تهدیدهای مربوط به حوزه مورد مطالعه مشخص گردید. و در مجموع 22 نقطه قوت و فرصت به عنوان مزیت ها و 25 نقطه ضعف و تهدید به عنوان محدودیت های پیش روی حوزه آبخیز میمه شناسایی گردید و این 47 عامل برای تحلیل داده‌ها و تدوین استراتژی‌های بهینه و با استفاده از مدل SWOT، در معرض رأی و قضاوت 30 نفر، متشکل از متخصصین و خبرگان دانشگاهی، کارشناسان و مدیران مربوطه و مردم محلی قرار گرفت، سپس برای وزن‌دهی و امتیاز‌‌گذاری عوامل، از روش تحلیل سلسله مراتبی AHP استفاده و در مرحله بعد امتیاز وزنی هر معیار محاسبه شد. در نهایت با استفاده از مدل SWOT به ارائه راهبردهای استراتژیک حوزه آبخیز میمه پرداخته و برای اولویت‌‌بندی استراتژی‌ها از ماتریس برنامه‌‌ریزی کمی QSPM استفاده شده است. نتایج نشان داد که در گروه نقاط قوت، گزینه"وجود رودخانه‌های پرآب و دائمی" با امتیاز وزنی 364/0 به عنوان مهم‌ترین نقطه قوت و گزینه "نداشتن الگوی کاشت مناسب- نداشتن آمایش کشاورزی و منابع طبیعی در مقیاس‌های کاربردی" با امتیاز وزنی 312/0 به عنوان مهمترین نقطه ضعف حوزه شناسایی شدند. در گروه فرصتها، گزینه "مشارکت دادن جامعه محلی در اجرای پروژه‌های منابع طبیعی" با امتیاز وزنی 351/0 به عنوان مهم‌ترین فرصت و همچنین گزینه "پیامدهای منفی تغییر اقلیم با توجه به اثرپذیری قطعی منابع طبیعی استان" با امتیاز وزنی 507/0 به عنوان مهمترین تهدید حوزه آبخیز میمه مشخص شده است. نتایج حاصل از تشکیل ماتریس‌های IFE و EFE و وزن استراتژی‌ها اظهار داشت که برنامه‌ریزی‌های آینده‌نگر منطقه بایستی فرصت‌های منطقه را در راستای توسعه قوت‌ها و غلبه بر ضعف‌ها، همواره مد نظر قرار دهند
پژوهشگران محسن توکلی (نفر اول)، حسن فتحی زاد (نفر دوم)، محمود حمیدیان (نفر سوم)