عنوان	بررسی تنوع نوکلئوتئیدی ژن واکسی B در برخی گندم‌های زراعی و وحشی
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	گندم، کیفیت، ژن واکسی، آمیلوز ، توالی یابی.
چکیده	چکیده مبسوط مقدمه : ارتقاء کیفیت گندم نان موضوع مهمی است که سالیان سال ذهن محققان زیادی را به خود جلب کرده است که در چند دهه اخیر روشهای مختلفی برای ارزیابی این هدف توسعه یافته است. یکی از مهمترین اهداف در برنامه‌های اصلاحی گندم، اصلاح برای کیفیت نانوایی گندم می باشد. پروتئین‌های واکسی که مسئول بیان آنزیم GBSS در گندم هستند نسبت آمیلوز به آمیلوپکتین را در نشاسته کنترل می‌کنند، این پروتئین‌ها در گندمهای هگزاپلویید توسط سه ژن Wx-D1, Wx-B1 ,Wx-A1 کنترل می‌شوند و نقش کلیدی در کیفیت آرد گندم دارند . هدف از این تحقیق بررسی تنوع نوکلئوتیدی ژن Wx-B1 در ارقام زراعی و وحشی و نیز بررسی روابط فیلوژنتیکی بین گندم و اجداد آنها بر اساس ژنهای واکسی می باشد مواد و روش‌ها: در مطالعه حاضر روابط فیلو‌ژنتیکی ژن Wx-B1 در 34 نمونه شامل 4 گونه جنس آژیلوپس و 28 رقم گندم زراعی و 2 گونه گندم وحشی در دانشگاه ایلام با استفاده از تکنیکPCR و توالی‌یابی مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته ها: نتایج هم‌ردیف‌سازی توالی‌ها برای ژن Wx-B-seq1و Wx-B-seq2 نشان داد که نواحی حفاظت شده بسیار بالایی بین گندم‌های زراعی و وحشی وجود دارد ، هر چند در برخی نواحی تنوع تک نوکلئوتیدی بین گندم‌های زراعی و وحشی وجود دارد، نتایج ماتریس تشابه ژن Wx-B-seq1نشان داد که بیشترین فاصله مربوط به رقم سرداری و کمترین فاصله مربوط به نمونه Aegilops.umbellulata بود. ماتریس تشابه ژن Wx-B-seq2 نشان داد که این ژن در ارقام زراعی بجز شاهی تغییرات چندانی ندارد، در حالی که دو نمونه گندم وحشی T.boeticum و T.dicoccooides فاصله ژنتیکی خیلی زیادی را در مقایسه با ارقام زراعی نشان می‌دهند. نتایج ماتریس جایگزینی برآورد حداکثر درست‌نمایی برای ژنهای Wx-B-seq1 و Wx-B-seq2 نشان داد که بیشترین و کمترین سهم جانشینی نوکلئوتیدی بترتیب از نوع پورینی و پیریمیدنی می‌باشد. همچنین، نتایج خوشه بندی با روش UPGMA برای ژنهای Wx-B-seq1 و Wx-B-seq2 نمونه‌ها را به ترتیب به دو گروه و سه گروه اصلی تقسیم نمود. نتیجه گیری : نتایج کلی نشان می دهد که تنوع مشاهده شده در نمونه های وحشی و اجداد گندم های زراعی می‌تواند کاندیدای خوبی جهت بررسی مطالعات بعدی باشد که آیا این تغییرات منجر به محتوای پروتئینی خواهد شد یا خیر؟
پژوهشگران	مریم کارونی (نفر اول)، آرش فاضلی (نفر دوم)