عنوان	تغییرات بافت شیردان در آلودگی طبیعی با مراحل نوزادی و بالغ نماتودها در گوسفندان نژاد کردی استان ایلام
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	هیستوپاتولوژی، شیردان، نماتود، گوسفند
چکیده	آلودگی های انگلی نماتودها در شیردان گوسفند دارای اهمیت اقتصادی در رسراسر جهان و ایران است. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات آسیب شناسی بافت شیردان در گوسفندان با آلودگی طبیعی به مراحل نوزادی و بالغ نماتودها بود. به این منظور تعداد 240 عدد شیردان گوسفندان کشتار شده در کشتارگاه صنعتی استان ایلام (1397-1398 ) جهت بررسی هر گونه ضایعه بافتی ماکروسکوپی به روش نمونه گیری تصادفی ساده جمع آوری شدند. نماتودها از مخاط شیردان جدا گردیدند و بر اساس مشخصات ریخت شناسی شناسایی شدند. از هر شیردان قطعه ای به ابعاد 1×2×2 سانتیمتر مکعب برای مطالعه ریزبینی و ضایعات بافتی تهیه شد و در فرمالین 10 % ثابت گردید. پس از تهیه مقاطع بافتی به ضخامت 6 میکرون بوسیله میکروتوم به روش هماتوکسیلین-ائوزین رنگ آمیزی و با میکروسکوپ نوری ارزیابی آسیبشناسی شدند. تعداد 160 شیردان (7/66 )% آلوده به گونه های marshalli Marshallagia( 65/43 ،)%occidentalis Marshallagia )5/2 ،)%circumcincta Ostertagia( 5/15 ،)%contortus Haemonchus( 04/0 )%و skrjabini Parabronema( 5 )%بودند. در مطالعه آسیب شناسی مخاط شیردان، با از بین رفتن سلولهای پاریتال و جایگزین شدن آنها توسط سلولهای موکوسی؛ دچار هیپرپلازی و طویل شدن غدد و نیز افزایش ضخامت مخاط شده بود. نفوذ تعداد قابل توجهی از سلولهای التهابی با غلبه سلولهای تک هسته ای به همراه ائوزینوفیلها در بافت همبند پارین مخاط و اطراف غدد حاوی مقاطعی از نوزاد مناتودها بیانگر بروز گاستریت هیپرتروفیک مزمن بود. با توجه به یافته های آسیب شناسی آلودگی کرمی بافت شیردان با نماتودها در گوسفندان منطقه، مطالعات تکمیلی به منظور شناسایی و کاهش ضایعات شیردانی و خسارات اقتصادی توصیه میگردد.
پژوهشگران	مریم نظربیگی (نفر اول)، محمد یخچالی (نفر دوم)، سیدحسین مرجانمهر (نفر سوم)، فاضل پوراحمد (نفر چهارم)