عنوان	شکل‌گیری اندیشه اعزام محصلان به آمریکا و پیامدهای آن ( با تکیه بر نقش دیپلمات‌ها )
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	واژگان کلیدی: اعزام محصل، امریکا، پزشکی، دانش نظامی، دیپلمات‌ها، کشاورزی
چکیده	آشنایی با اصول تمدن، فرهنگ، علوم و دانش کشورهای غربی و به کارگیری تجارب و دانش‌ آنها در ایران با اعزام محصل به آن کشور‌ها، از جمله موضوعاتی بود که توجه بسیاری از دولتمردان و مصلحان را به خود معطوف کرد. بعد از دوره مشروطه، یکی از کشورهایی که برای برون‌رفت ایران از عقب‌ماندگی آموزشی به آن توجه شد، کشور آمریکا بود. مقاله حاضر با روش توصیفی‌‌‌ تحلیلی، و با تکیه بر اسناد منتشر نشده درپی پاسخ به این سوال‌هاست که چرا محصلان ایرانی به کشور آمریکا تمایل داشتند؟ دیپلمات‌های ایران در آمریکا در ورود محصلان ایرانی به این کشور چه نقشی داشتند؟ و محصلان در چه حوزه‌ای به تحصیل پرداختند؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ضعف نظام آموزشی ایران و بی‌نتیجه بودن اعزام محصل به اروپا سبب شد نمایندگان سیاسی ایران در آمریکا، سیاست اعزام محصل را به آمریکا پی‌گیری کنند. علیقلی‌خان نبیل‌الدوله و حسین علایی از جمله دیپلمات‌هایی بودند که با ارسال گزارش‌های متعدد به مقامات دولتی مبنی بر توسعه و تحول آمریکا در عرصه نظام علمی و آموزشی، موفق شدند زمینه ورود محصلان ایرانی (حتی محصلان دختر) را به آمریکا و تحصیل در رشته‌هایی همچون فنون نظامی، زراعت و فلاحت، طب، فنی و مهندسی فراهم آورند؛ به طوری که در آخرین سال‌های حکومت قاجاریه، مناسبات علمی و آموزشی ایران و آمریکا رو به ترقی گذاشت و شمار قابل‌توجهی از محصلان ایرانی که به آمریکا اعزام شده بودند پس از فارغ‌التحصیلی و بازگشت به ایران منشأ خدمات شایسته‌ای شدند.
پژوهشگران	فرشته جهانی (نفر اول)، سید محمد طاهری مقدم (نفر دوم)