عنوان	فراسنجه‌های تخمیر برون‌تنی جیره‌های دارای تفاله گل محمدی و یا تفاله شاتره
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	بقایای گیاهان دارویی، پویایی هضم، تولید گاز
چکیده	زمینه مطالعاتی: با پیشرفت صنایع غذایی تبدیلی، تنوع پسماندها نیز افزایش یافته است به نحوی که بسیاری از این پسماندها برای دامداران ناشناخته بوده و برای استفاده بهینه از آنها نیاز به اطلاعات جدید می‌باشد. بنابراین شناسایی و آگاهی از ارزش غذایی و ترکیب آنها بسیار مهم است. هدف: این پژوهش با هدف مطالعه پویایی تخمیر برون‌تنی تفاله گل‌محمدی و یا تفاله شاتره و نیز جیره‌های حاوی سطوح مختلف آنها انجام شد. روش‌کار: تفاله‌ها به صورت جداگانه به میزان 10، 20 و 30 درصد جایگزین بخش الیاف یک جیره‌ آزمایشی شدند. فراسنجه‌های تولیدگاز، جمعیت پروتوزوآ وغلظت نیتروژن آمونیاکی تفاله‌ها و جیره‌های آزمایشی حاوی سطوح مختلف آنها اندازهگیری و انرژی قابل متابولیسم، اسید‌های چرب زنجیر کوتاه و گوارش‌پذیری ماده آلی برآورد شد. نتایج: تفاله گل محمدی و تفاله شاتره به ترتیب دارای6/130 و 4/143گرم پروتئین خام در کیلوگرم ماده خشک ، 5/425 و 7/473 گرم الیاف نامحلول در شوینده خنثی در کیلوگرم ماده خشک و 5/308 و 4/347 گرم الیاف نامحلول در شوینده اسیدی در کیلوگرم ماده خشک بودند. سرعت تولید گاز در تفاله گل‌محمدی بیشتر از تفاله شاتره بود (057/0 در مقابل 047/0 درصد در ساعت، 01/0˂P). در بین جیره‌های آزمایشی، جیره دارای 30 درصد تفاله گل‌محمدی بالاترین پتانسیل تولید گاز (05/90 میلی‌لیتر بر 200 میلی‌گرم ماده خشک)، نرخ تولید گاز (034/0 درصد درساعت)، گوارش‌پذیری ماده آلی (38/58 درصد)، اسیدهای چرب کوتاه زنجیر (07/1 میلی‌مول در 200 میلی‌گرم ماده خشک) و انرژی قابل متابولیسم (47/9 مگاژول در کیلوگرم ماده خشک) برآورده شده را داشت (01/0˂P). جیره پایه بدون تفاله بیشترین غلظت نیتروژن آمونیاکی (77/16 میلی‌گرم در دسی‌لیتر) را داشت (05/0˂P). نتیجه گیری نهایی: با توجه به این نتایج و برای کاهش هزینه‌های خوراک می‌توان از تفاله گل‌محمدی و تفاله شاتره تا 30 درصد ماده خشک جیره بدون اثر نامطلوب بر فرآیند تخمیر شکمبه استفاده کرد.
پژوهشگران	گلناز تاسلی (نفر اول)، فرشید فتاح نیا (نفر دوم)، سید رضا موسوی (نفر سوم)، شریف خدامرادی (نفر چهارم)، امین پورملکشاهی (نفر پنجم)