عنوان	بررسی برخی خصوصیات رشد و عملکرد گلرنگ در کشت مخلوط با عدس تحت مدیریت علف‌های‌هرز
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	الگوی کاشت,عدس ,علف‌هرز ,کارایی مصرف نور, گلرنگ
چکیده	یکی از راه‌های به سمت کشاورزی پایدار افزایش تنوع در بوم نظام‌های کشاورزی با استفاده از کشت مخلوط گیاهان زراعی است. این پژوهش با هدف کنترل و مدیریت علف‌های‌هرز، ارزیابی خصوصیات رشد و عملکرد گلرنگ در کشت مخلوط با عدس اجرا شده است. مواد و روش‌ها: آزمایش به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام در سال زراعی 99-1398 اجرا شد. کرت‌های اصلی شامل کنترل علف‌های‌هرز در دو سطح (کنترل و عدم کنترل علف‌های‌هرز) و کرت‌های فرعی شامل الگوهای مختلف کشت مخلوط (کشت خالص گلرنگ، کشت خالص عدس، کشت مخلوط افزایشی 100 درصد گلرنگ+ 25 درصد عدس، 100 درصد گلرنگ+ 50 درصد عدس، 100 درصد گلرنگ+ 75 درصد عدس، 100 درصد گلرنگ+100 درصد عدس و الگوی کشت جایگزینی 50 درصد گلرنگ+50 درصد عدس) بودند. نتایج: نتایج نشان داد کمترین تعداد گونه (به‌ترتیب 3/5 و 2/6 گونه در مترمربع)، تراکم (به‌ترتیب 32 و 26 بوته در مترمربع) و ماده خشک علف‌های‌هرز (به‌ترتیب 2/64 و 6/76 گرم در مترمربع) در الگوی کشت مخلوط افزایشی 100 درصد گلرنگ+ 75 درصد عدس و 100 درصد گلرنگ+ 100 عدس به‌دست آمد. کشت خالص گلرنگ و عدس بیشترین تراکم و ماده خشک علف‌های‌هرز را به خود اختصاص دادند. بیشترین میزان کارایی مصرف نور در گلرنگ و عدس (به‌ترتیب 44/4 و 67/4 مگاژول برمترمربع) در کشت مخلوط افزایشی 100 درصد گلرنگ +100 درصد عدس تحت شرایط کنترل علف‌های‌هرز به‌دست آمد. بیشترین میزان شاخص سطح برگ گلرنگ در الگوی کشت افزایشی ( 100 درصد گلرنگ + 75 درصد عدس) در شرایط کنترل علف‌های هرز بیشترین میزان 5 / 4 به‌دست آمد. بیشینه شاخص سطح برگ در عدس در الگوی کشت خالص عدس تحت شرایط کنترل علف‌های هرز به‌میزان 6 / 3 مشاهده شد. کمترین کارایی مصرف نور گلرنگ (57/2 مگا ژول بر مترمربع) در کشت خالص گلرنگ تحت شرایط عدم کنترل علف‌های‌هرز و کمترین کارایی مصرف نور در عدس (574/2 مگا ژول بر مترمربع) در الگوی کشت مخلوط 100 درصد گلرنگ+ 25 درصد عدس و الگوی کشت جایگزین 50 درصد گلرنگ+50 درصد عدس (57/2 مگا ژول بر مترمربع) حاصل شد. رقابت علف‌های‌هرز ارتفاع بوته، شاخص سطح برگ، تعداد طبق در بوته، تعداد دانه در طبق، عملکرد بیولوژیکی و دانه گلرنگ کاهش داد. بیشترین نسبت برابری زمین برای عملکرد دانه (75/1) در الگوی کشت مخلوط افزایشی 100 درصد گلرنگ+ 75 درصد عدس تحت شرایط عدم کنترل علف‌های هرز مشاهده شد که سهم عملکرد دانه گلرنگ و عدس به‌ترتیب 86/0 و 90/0 بود. میزان نسبت برابری زمین بر اساس عملکرد دانه در الگوی کشت مخلوط افزایشی 100 درصد گلرنگ+ 100 درصد عدس تحت شرایط کنترل علف‌های‌هرز 50/1 بود و سهم عدس و گلرنگ به‌ترتیب 74/0 و 75/0 بود.
پژوهشگران	زهرا احمدی زاد (نفر اول)، نصرت اله عباسی (نفر دوم)، سمیه حاجی نیا (نفر سوم)