عنوان	بررسی فقهی و جامعه شناختی واکسیناسیون هراسی کرونا و ارایه حکم تکلیفی آن
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	واکسیناسیون، کرونا، فقهای اسلامی، قاعده لاضرر.
چکیده	بیماری‌های عفونی و ویروسی چنان در جامعه پیشرفت می‌کنند که علاوه بر چالش‌های درمانی، در زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، جامعه شناختی، فقهی و ... جامعه را دچار چالش می‌کند. از این رو، بهترین راهکاری که در جهت پیشگیری از آن ها و ریشه کردن بیماری‌های ایجاد شده به سبب آن ها پیشنهاد می‌گردد، واکسیناسیون است. بنابر ادله شرعی و عقلی واکسیناسیون امری ضروری است. و مطابق فقه حکومتی و با توجه به مصلحتی که در واکسیناسیون است، الزام به آن منعی ندارد. اما از آن جایی که واکنش‌های متعددی در برابر آن در بین اجتماع و دیدگاه فقهای معاصر واقع شده است، در این مقاله با روش توصیفی تحلیلی به بررسی فقهی و جامعه شناختی واکسیناسون هراسی کرونا و احکام تکلیفی این مسأله پرداخته شده است و با توجه به قواعد فقهی چون قاعده احسان تهیه واکسن و واکسیناسیون بر عهده حکومت بوده و با توجه به مصلحت ملزمه ای که دارد، افراد مکلف به انجام آن هستند. البته مسئولیت مدنی ناشی از انجام واکسیناسیون هم طبق نظر فقها و قواعد فقهی چون قاعده اتلاف و لاضرر تبیین شده است.
پژوهشگران	محمد کمایستانی (نفر اول)، کریم کوخایی زاده (نفر دوم)