مشخصات پژوهش

صفحه نخست /موتیف تلمیحی حضرت یوسف (ع) در ...
عنوان موتیف تلمیحی حضرت یوسف (ع) در غزلیات صائب
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها بینامتنیت، موتیف تلمیحی، (یوسف ع)، صائب
چکیده صائب تبریزی بزرگترین شاعر غزلسرای سبک هندی است. حضور عناصر تکرارشونده یا موتیفها در غزل او میتواند حکایتگر ذهنیت شاعر و نیز تصویری از جریانهای فکری و اندیشگی زمانۀ او باشد. موتیف یوسف با بسامد 937 بار، پرکاربردترین موتیف تلمیحی شعر او محسوب میشود. شاعر از این موتیف برای بیان اندیشهها و ذهنیتهای متعدّدی سود جسته است و برای ملموس کردن هریک از این اندیشهها، قصۀ یوسف و عناصر آن را به کار گرفته است. هدف این پژوهش آن است که کارکردهای عرفانی موتیف یوسف را بررسی و تحلیل کند. جمعآوری مطالب در این تحقیق به شیوۀ کتابخانهای و تحلیلهای آن هم به روش توصیفی-تحلیلی بوده است. بدین منظور، پس از استخراج ابیات مربوط، توضیح و تحلیل معنا و کارکردهای موتیف، عناصر قصۀ یوسف را بر اساس سیر روایت قصّه در قرآن کریم طرح کرده و سپس کارکردهای عرفانی هریک از عناصررا با توجّه به همان سیر روایت قرآن کریم بررسی و تحلیلکردهایم. از مجموع بررسی و تحلیل چنین برمیآید که شاعر از موتیف تلمیحی قصّۀ یوسف برای بیان مفاهیم و مباحث متعدّد عرفانی از جمله تضاد عقل و عشق، تجلّی، سیر و سلوک عرفانی، ریاضت، صبر، عشق و حُسن استفاده کرده و البته به کارکردهای متناقضی نیز رسیده است؛ بهخصوص در موضوع عشق و حُسن، ریاضت و غرور و عشق و تجلّی.
پژوهشگران سارا لطیفیان (نفر اول)، حسن سلطانی (نفر دوم)، محمد تقی جهانی (Mohammad Taghi Jahani) (نفر سوم)