عنوان	بررسی و تحلیل اندیشه های جهان شناسانه در آثار ناصرخسرو
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	ناصرخسرو؛ جهان شناسی؛ جهان روحانی؛ جهان جسمانی؛ مراتب وجود
چکیده	این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است و مسئله اصلی آن نقد و تحلیل آرای جهان شناختی ناصرخسرو و جست وجو در سرچشمه های آن است. از نگاه ناصرخسرو هستی به دو بخش عالم روحانی و جسمانی تقسیم می شود و مراتبی از بالا به پایین دارد. مراتب ابداع، عقل کل ی و نفس کل ی در جهان روحانی واقع شده است. عالم جسمانی شش مرتبه هیولی، طبیعت کل ی، جسم، افلاک، طبایع و موالید دارد. آفرینش هدفمند است و ازطریق ابداع صورت می گیرد. از امر حق، عقل کل ی و از عقل کل ی، نفس کل ی پدید می آید که مدب ر عالم و واسطه انتقال فواید عقل کل ی بر مراتب فرودین است. هیولی سایه نفس کل ی است و ازنظر نفس کل ی در سایه خود، طبیعت کل ی پدید می آید. جسم جوهری دارای درازا، پهنا و ژرفاست. افلاک و اجرام نیز دست افزارهای نفس کل ی در خلق عالم فرودین و تدبیر آن به شمار می آید. چهار عنصر خاک، آب، باد و آتش ارکان را تشکیل می دهند و از ترکیب آنها با طبایع چهارگانه، موالید ثلاثه پدید می آید. انسان آخرین مرتبه هستی و یاریگر نفس کل ی در رسیدن به عالم عقل است و سعادت او در گرو تعالیم ناطق و امام، و تلاش دیگر مراتب کیش اسماعیلی است. ریشه برخی از باورهای جهان شناسانه ناصرخسرو را باید در آرای حکمای یونان و آثار متفکران اسماعیلی مانند ابویعقوب سجستانی و حمیدالدین کرمانی جست وجو کرد.
پژوهشگران	مریم کسایی (نفر اول)، رحمان ذبیحی (Rahman Zabihi) (نفر دوم)، محمد تقی جهانی (Mohammad Taghi Jahani) (نفر سوم)