عنوان	نقد و تحلیل مفهوم نفس در آثار ناصرخسرو
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	ناصرخسرو، نفس کلی، سرچشمۀ زایش، نفس ناطقه، تعالی نفس کلی.
چکیده	موضوع این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی انجام گرفته، نقد و تحلیل دیدگاه ناصرخسرو دربارۀ مفهوم نفس و جستجو در ریشه‌های آن است. در جهان‌شناسی ناصرخسرو، نفس سومین مرتبۀ آفرینش است که از عقلِ کلی پدید می‌آید. عقل و نفس، زوجِ مذکر و مؤنث عالم روحانی به شمار می‌آیند که تمام مراتب مادون از آنها سرچشمه می‌گیرد. نفس کلی با تأثیرپذیری از عقل، در جهان روحانی جد و فتح و خیال و در عالم جسمانی طبیعت کلی، صورت و هیولی را پدید می‌آورد. نفوس نباتی و حیوانی در عالم فرودین، از نفس کلی سرچشمه می‌گیرد. نفس کلی نسبت به عقل ناقص است و برای رفع نقصان خود، با ایجاد مراتب پایین‌تر چون اجرام فلکی و ارکان، زمینۀ خلقت انسان را به عنوان هدف نهایی آفرینش فراهم می‌آورد. نفس ناطقه در انسان که جزئی از نفس کلی است با کاربست تعالیم دینی و کسب معارف، هم خود نجات می‌یابد و هم به رستگاری نفس کلی کمک می‌کند. زمینه و ریشۀ آرای ناصرخسرو دربارۀ نفس، علاوه بر تعالیم اسلامی به اساطیر، آموزه‌های حکمی و فلسفی یونان و اندیشه‌های گنوسی و نوافلاطونی بازمی‌گردد
پژوهشگران	مریم کسایی (نفر اول)، رحمان ذبیحی (Rahman Zabihi) (نفر دوم)، محمد تقی جهانی (Mohammad Taghi Jahani) (نفر سوم)