عنوان	بررسی اثر کم‌‌آبیاری و آبیاری بخشی ناحیه ریشه بر عملکرد، اجزای عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیکی گیاه ماش
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	آنتی اکسیدان,پرولین,تنش خشکی,کلروفیل
چکیده	به‌منظور بررسی اثر کم آبیاری و آبیاری بخشی ناحیه ریشه بر عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیکی گیاه ماش، آزمایشی در سال 1400 به‌صورت کرت خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه سطح آبیاری (100 (بدون تنش)، 70 (تنش متوسط) و 50 (تنش شدید) درصد نیاز آبی گیاه) به‌عنوان تیمارهای اصلی و سه روش آبیاری (معمولی، بخشی ثابت و بخشی متغیر) به‌عنوان تیمارهای فرعی بود. بالاترین میزان عملکرد دانه (37/2187 کیلوگرم در هکتار) و کلروفیل کل ( mg.gFW-1 28/2) در شرایط آبیاری 100 درصد و روش آبیاری معمولی و کمترین میزان عملکرد (70/570 کیلوگرم در هکتار) و کلروفیل کل ( mg.gFW-1 1/1) در تیمار تنش شدید و روش آبیاری معمولی بدست آمد. تنش آبی باعث افزایش محتوای مالون‌دی‌آلدئید (32 درصد)، کاتالاز (69 درصد) و پراکسیداز آسکوربات (63 درصد) نسبت به تیمار بدون تنش شد. در تیمار آبیاری 50 و 70 درصد، استفاده از روش آبیاری بخشی متغیر نسبت به آبیاری معمولی، سبب افزایش عملکرد، محتوای رطوبت نسبی، رنگدانه‌های فتوسنتزی و فعالیت آنتی اکسیدانی در گیاه ماش شد. اما این اثرات در روش آبیاری بخشی ناحیه ریشه ثابت مشاهده نشد. در تنش متوسط، اعمال روش آبیاری بخشی متغیر با صرفه‌جویی در مقدار آب، عملکردی نزدیک به عملکرد شاهد از خود نشان داد. نتایج آزمایش نشان داد که در شرایط کم آبیاری، استفاده از آبیاری بخشی متغیر، در کاهش اثرات خشکی در گیاه ماش موثر بود.
پژوهشگران	نسرین رضایی (نفر اول)، یاسر علیزاده (نفر دوم)، حمزه علی علیزاده (نفر سوم)، احسان اله زیدعلی (نفر چهارم)