مشخصات پژوهش

صفحه نخست /غربالگری تحمل به خشکی ارقام و ...
عنوان غربالگری تحمل به خشکی ارقام و لاین‌های پیشرفته جو با استفاده از شاخص‌های تحمل خشکی
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، تجزیه خوشه ای، جو، شاخص انتخاب ایده آل (SIIG)، شاخص‌های تحمل به خشکی
چکیده مقدمه و هدف: با توجه به خشکسالی های چندسال اخیر، نیاز کم محصول جو به آب وخاک غنی، نیاز کشور در تامین مواد غذایی جامعه و اهمیت جو در صنایع غذایی، لذا معرفی ژنوتیپ های پرمحصول و مقاوم به خشکی امری ضروری می باشد. مواد و روش‌ها: به منظور بررسی تحمل به خشکی16 ژنوتیپ جو و شناسایی ژنوتیپ های متحمل و حساس بر اساس عملکرد دانه و شاخص های تحمل به خشکی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در دو شرایط دیم و آبیاری تکمیلی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی ایلام در سال زراعی 1399-1400 انجام شد. پس از برداشت، عملکرد دانه اندازه‌گیری گردید. یافته‌ها: نتایج همبستگی بین شاخص‌های تحمل به خشکی و عملکرد دانه در دو شرایط مورد آزمایش نشان داد که شاخص تحمل (STI)، میانگین بهره وری (MP)، میانگین هارمونیک (HM) و میانگین هندسی بهره وری (GMP)همبستگی مثبت و معنی داری با صفات عملکرد دانه در هر دو شرایط محیطی داشتند در نتیجه بهترین شاخص‌ها جهت گزینش لاینها و ارقام متحمل به تنش خشکی در هردو محیط می‌باشند. با توجه به شاخص‌های مورد مطالعه، ژنوتیپ‌های شماره 11، 9، 10 و 12 به ترتیب بعنوان لاینهای دارای بالاترین میزان تحمل به تنش خشکی شناخته شدند. بر اساس شاخص SIIG ژنوتیپهای 11 و 9 بالاترین مقدار را نشان دادند در حالی که ژنوتیپ‌های 3 و 4 کمترین مقدار داشتند. همچنین تجزیه به عاملها بر اساس روش تجزیه به مولفه‌های اصلی نشان داد که دو عامل اول 5/98 درصد (عامل اول 7/68 % و عامل دوم 8/29 %) از تغییرات کل را توجیه می‌نماید. نتیجه گیری: بر اساس نتایج بدست آمده ژنوتیپ‌های شماره 9 و 11 دارای بالاترین تحمل به تنش خشکی و عملکرد بوده که مناسب کشت در مناطق تحت تنش رطوبتی می‌باشند و ژنوتیپ‌های شماره 3 و 13 مناسب کاشت در مناطق فاقد تنش رطوبتی می‌باشند.
پژوهشگران زینب سبزی (نفر اول)، آرش فاضلی (نفر دوم)، بهروز واعظی (نفر سوم)