عنوان	هزینه‌یابی جریان مواد و انرژی (MEFCA) تولید انگور در شهرستان ملایر
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	استاندارد ایزو۱۴۰۵۱،انگور،بهرهوری انرژی، حسابداری انرژی، کارایی انرژی، مدیریت محیطزیستی
چکیده	به منظور دستیابی به تولید پایدار در بومسازگانهای کشاورزی، داشتن درک درستی از اقتصاد تولید، اثرات محیطزیستی و نحوه استفاده از انرژی در تولید محصول کشاورزی ضروری است.هدف از اینمطالعه تعییننقاط بحرانی از نظر انرژیو هزینهدر تولیدانگور مالیربا رویکردهزینهیابی جریان مواد و انرژیاست. تمرکز اولیههزینهیابی جریانمواد و انرژیبر رویهدررفتها (هدررفت انرژی،مواد و ظرفیتبالقوهانسانی) است. براساس استاندارد ایزو۱۴۰۵۱واحد کارکردیدر اینمطالعه،فرایندتولیدانگور در واحد سطحیکهکتار دریکسال انتخاب شد. مرزسامانهشامل فرایندهایپیشزمینهای بود که کشاورز دخالت مستقیمدر استفاده و مدیریتآنها داشت. دادههایانگور در سال زراعی۱۴۰۰-۱۳۹۹و از تاکستانهای مالیرجمعآوری شد. بر اساس نتایجمطالعه، میانگینانرژیورودیشامل انرژیتجدیدپذیر،تجدیدناپذیر،مستقیمو غیرمستقیم برایتولیدانگور1- MJ ha۴22۳۴به دست آمد. انرژیمنفیحاصل از هدررفت کودهایشیمیایی،انگور، آبیاریو آفتکشهابرابر با1- MJ ha286۵۰به دست آمد.کل انرژیخروجیمثبتبرابر با 1- MJ ha2۹6۱8۰محاسبه شد. کود نیتروژنبا2۷درصد و کود دامیبا۱۹درصد بیشترینسهم را در انرژیورودیبرایتولیدانگور در اختیارداشتند. از نظر انرژیهای منفیهدررفت انگور با82درصد بیشترینسهم را به خود اختصاص داد. هدررفت آب آبیاریبا۱6درصد در رتبه بعدیقرارداشت. شاخصهای انرژیشامل کاراییمصرف انرژی(۳۳/6)، بهرهوریانرژی)1- kgMJ۵۹/۰)، انرژیمخصوص (1- MJkg۱/68) وبهرهانرژیخالص ( 1- MJha22۵2۹۵) برایتولیدانگور محاسبه شد. هزینهتولیدانگور در سطحیکهکتار،2۷۷۹دالر(با قیمتآزاد) به دست آمد. بیشترینهزینههای ورودیمربوط به نیرویکار و آب آبیاریبود که بهترتیببرابر با۱6۴۴و68۰دالر در هکتار برایکشاورز هزینهداشتند. تولیدمنفیمحاسبه شده در تولیدانگور معادل2۵6۰دالر در هکتار بود. اصلیترین تولیدمنفیدر تولیدانگور مربوط به هدررفت انگور و آب آبیاریبود که بهترتیببرایکشاورز هزینههای پنهان2۱۰8و۴۴2دالریبه همراه داشت.مقادیرشاخصهای اقتصادیدرآمد ناخالص1- $ha۱۳۹۵۴و نسبت فایدهبه هزینه(۴/۵) محاسبه شد. با اصالح روش آبیاریاز غرقابیبه قطرهای میتوان انتظار داشت که کاراییآبیاریتا۵۰درصد افزایشیابدکهبهواسطهآن22۱دالر به درآمد کشاورز اضافه و هزینههای کارگریکاهشمییابد. آموزش کارگران نقش تعیینکنندهای در کاهش هدررفت عملکرد انگور در منطقه میتواند داشته باشد
پژوهشگران	مجید دکامین (نفر اول)، کامران خیرعلی پور (نفر دوم)