|
عنوان
|
ارتباط غنا، یکنواختی و واگرائی کارکردی با کارکرد اکوسیستمی در مراتع استپی سرد مرجن بروجن
|
|
نوع پژوهش
|
مقاله چاپشده در مجلات علمی
|
|
کلیدواژهها
|
تنوع زیستی، حفاظت، نسبت زیتوده، استفاده تکمیلی، کارکرد اکوسیستم.
|
|
چکیده
|
حفاظت موثر از خدمات و کارکردهای اکوسیستم، وابسته به تنوع زیستی است. به دلیل گسترگی و چندوجهی بودن تنوع زیستی، در تحقیق حاضر از روشهای مختلف ارزیابی تنوع زیستی (شاخصهای تنوع گونه ای و تنوع کارکردی) برای ارزیابی رابطه بین تنوع زیستی و کارکرد اکوسیستم در مراتع استپی سرد بروجن در چهارمحال و بختیاری استفاده شد. به همین دلیل، ارتباط شاخص های مختلف تنوع گونه ای (غنا، یکنواختی، تنوع شانون و سیمپسون) و تنوع کارکرد تک ویژگی (میانگین وزنی جامعه) و چندویژگی (غنای کارکرد، یکنواختی کارکرد، واگرائی کارکرد، شاخص رائو) با کارکرد اکوسیستم در تولید زیتوده روزمینی در قالب دو فرضیه نسبت زیتوده (اثر انتخاب) و تکمیلی آشیانهای اکولوژیک مورد بررسی قرار گرفت. برای محاسبه شاخص های تنوع گونه ای و تنوع کارکرد، علاوه بر فراوانی گونه های گیاهی، ویژگی های کارکردی موثر بر تولید زیتوده روزمینی (شاخصهای سطح، سطح ویژه، نیتروژن، فسفر، مقدار کلروفیل و محتوای خشک و وزن خشک همگی مربوط به برگ، ارتفاع و میانگین قطر تاج گیاه) با استفاده از 63 کوادرات 2×2 مترمربعی در سال 1395 اندازهگیری شد. ارتباط بین شاخصهای مختلف تنوع زیستی و زیتوده روزمینی با استفاده از تجزیه و تحلیل رگرسیونی بررسی شد. نتایج نشان داد که شاخصهای تنوع غنای گونه ای (67/0 R2=)، شانون (63/0 R2=) و سیمپسون (49/ 0R2=) ارتباط معنیدار و مثبتی با زیتوده روزمینی داشتند. واگرایی کارکردی (38/0 R2=) و غنای کارکردی (33/0 R2=) نیز ارتباط معنی دار منفی و مثبتی با زیتوده روزمینی داشتند. اکثر شاخصهای تنوع کارکرد مبتنی بر یک ویژگی (میانگین وزنی فسفر برگ، نیتروژن برگ، سطح برگ، وزن خشک برگ، طول برگ، محتوای خشک برگ و ارتفاع گیاه) دارای ارتباط منفی با کارکرد اکوسیستم در تولید زیتوده روزمینی بودند. نتایج رگرسیون چندگانه خطی نشان داد که شاخصهای تنوع گونه، تنوع کارکرد تک ویژگی و تنوع کارکرد چند ویژگی بهترتیب 67، 55 و 52 درصد از تغییرات کل کارکرد اکوسیستم را توجیه نمودند. از اینرو، جنبه های مختلف تنوع زیستی دارای ارتباط معنیداری با کارکرد اکوسیستم در تولید زیتوده روزمینی هستند و برای حفاظت پایدار از خدمات و کارکردهای اکوسیستم، حفاظت از تنوع زیستی اهمیت بالایی دارد. همچنین در این منطقه، ارتباط تنوع زیستی و زیتوده روزمینی، در قالب فرضیه استفاده تکمیلی آشیان اکولوژیک قابل تفسیر است که بیان میدارد که افزایش تنوع گیاهی موجب استفاده از همه قسمتهای آشیان های اکولوژیک شده و در نتیجه آن رقابت بین گیاهان برای کسب منابع کاهش و کارکرد اکوسیستم به حداکثر خواهد رسید.
|
|
پژوهشگران
|
رضا امیدی پور (نفر اول)، عطالله ابراهیمی (نفر دوم)، پژمان طهماسبی (نفر سوم)، مرزبان فرامرزی (نفر چهارم)
|