|
عنوان
|
بازشناسی مهمترین اصول فکری-ایدئولوژیکی و بسترهای سیاسی-اجتماعی پیدایش جریان روشنفکری دینی در تاریخ ایران معاصر
|
|
نوع پژوهش
|
مقاله چاپشده در مجلات علمی
|
|
کلیدواژهها
|
روشنفکری دینی، پوزیتویسم، بهائیت، ایدئولوژی، مدرنیته.
|
|
چکیده
|
جریان روشنفکری دینی از نظر فکری ادامهی سیر تحول جریان روشنفکری در ایران میباشد که نگرشی متفاوت از نسلهای پیشین خود نسبت به دین ایجادکرد. این واژهی بهعنوان یکی از اصطلاحات رایج، همواره مطالعات فکری، تاریخی و سیاسی-اجتماعی معاصر ایران را به چالش کشیدهاست و امکان نادیدهگرفتن آن بهلحاظ جامعهشناختی-تاریخی در سیر تحولات جریان روشنفکری وجود ندارد. این مقوله که از پدیدههای نسبتا نوظهور و منحصر به فرد اجتماعیاست، باتوجه به اصول فکری و بسترهای پیدایش، توجه بسیاری از متفکران سیاسی معاصر را بهخود جلب کردهاست. با توجه به این امر، پژوهش حاضر با شیوهای توصیفی-تحلیلی و بهرهگیری از روش کتابخانهای با طرح این سؤال که «مهمترین اصول فکری-ایدئولوژیکی و بسترهای سیاسی-اجتماعی پیدایش جریان روشنفکری دینی در تاریخ معاصر ایران کدامند؟» در پی بررسی این اصول و بسترها میباشد. براساس فرضیهی مقدماتی پیوند دین و علم، تطبیق ایدئولوژیهای جدید با دین، توجه به دین در اصلاح امور اجتماعی، تأکید بر پوزیتویسم مهمترین اصول فکری، و تقابل جدی با اندیشهها و جهانبینیهای غیردینی یا ضددینی، تأثیر نهادهای دوگانهی سنتی و مدرن و تمایل سنتگرایان دینی به تغییرات جدید در دین از مهمترین بسترهای سیاسی-اجتماعی پیدایش این جریان بودهاست.
|
|
پژوهشگران
|
سید مرتضی هزاوه ای (نفر اول)، فریده باوریان (نفر دوم)
|