عنوان	تخمیر شکمبه‌ای جیره‌های حاوی باگاس نیشکر فرآوری‌شده با اوره و هیدروکسید سدیم در زمان‌های مختلف در شرایط برون‌تنی در گوسفند
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	باگاس نیشکر، فرآوری، اوره، هیدروکسید سدیم، فراسنجه‌های تخمیر شکمبه
چکیده	مواد و روش‌ها: این آزمایش به صورت فاکتوریل 3×2 در قالب طرح کاملا تصادفی با 6 تیمار و 3 تکرار برای هر تیمار انجام شد. نمونه‌های باگاس با محلول حاوی سطوح مختلف‌ اوره و هیدروکسید سدیم، مخلوط و برای مدت 30 یا 45 روز در شرایط بی‌هوازی نگهداری شدند. بر این اساس، تیمارهای آزمایشی شامل 1- باگاس نیشکر فرآوری‌‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 30 روز؛ 2- باگاس نیشکر فرآوری‌‌شده با محلول اوره 4 درصد + هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره‌‌شده به‌مدت 30 روز، 3- باگاس نیشکر فرآوری‌شده با محلول اوره 3 درصد + هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 30 روز، 4- باگاس نیشکر فرآوری‌نشده و ذخیره‌‌شده به مدت 45 روز؛ 5- باگاس نیشکر فرآوری‌شده با محلول اوره 4 درصد + هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 45 روز و 6- باگاس نیشکر فرآوری‌شده با محلول اوره 3 درصد + هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 45 روز بودند. سپس با استفاده از این نمونه‌ها، جیره‌های آزمایشی فرموله شدند و فراسنجه‌ها تخمیر و پارامترهای تولید گاز آنها بررسی شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که باگاس نیشکر فرآوری‌‌شده با محلول اوره 3 درصد + محلول هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 30 روز (تیمار 3) یا 45 روز (تیمار 6) در مقایسه با سایر تیمارها، درصد ماده خشک، ماده آلی (به ترتیب 86/93، 91/92، 04/93، 52/94، 78/92 و 89/92 درصد برای تیمارهای 1 تا 6) و الیاف نامحلول در شوینده خنثی (به ترتیب 86/90، 07/89، 81/87، 62/90، 00/89 و 63/87 درصد برای تیمار 1 تا 6) کمتر و قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی (04/51، 19/59، 43/64، 90/51، 60/60 و 50/65 درصد برای تیمار 1 تا 6) بیشتری داشتند (05/0>P). کمترین درصد پروتئین خام (به ترتیب 67/2، 32/8، 27/8، 72/2، 27/8 و 47/8 درصد برای تیمار 1 تا 6) در باگاس نیشکر فرآوری‌‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 30 روز و باگاس نیشکر فرآوری‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 45 روز مشاهده شد (05/0>P). کمترین تولید گاز 24 ساعت (به ترتیب 46/50، 73/60، 70/66، 63/52، 42/62 و 56/67 میلی‌لیتر برای جیره 1 تا 6) و 96 ساعت (به ترتیب 37/54، 95/65، 48/73، 92/55، 00/62 و 30/71 میلی‌لیتر برای جیره 1 تا 6) و بیشترین زمان تاخیر به جیره‌های حاوی باگاس نیشکر فرآوری‌‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 30 روز (جیره 1) و باگاس نیشکر فرآوری‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 45 روز (جیره 4) مربوط بود (05/0>P). تولید متان، فاکتور تفکیک ‌شوندگی و بازده تولید توده میکروبی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (05/0
پژوهشگران	کژال ملکشاهی (نفر اول)، فرشید فتاح نیا (نفر دوم)، سید رضا موسوی (نفر سوم)، محمد شمس الهی (نفر چهارم)، پریسا دارات (نفر پنجم)