مشخصات پژوهش

صفحه نخست /شاخصه های نثر دینی آثار فارسی ...
عنوان شاخصه های نثر دینی آثار فارسی مجلسی
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها مجلسی، تشیع، رؤیت خدا، جبر و اختیار، حسن و قبح، ویژگیهای زبانی و بلاغی
چکیده ار آمدن حکومت صفوی به عنوان مهمترین حکومت شیعی ایرانی، فضای فکری و فرهنگی ایران به کلّی متحول شد. شاهان صفوی که عمدتاً در کنار جایگاه سیاسی، خود را رهبر دینی نیز میدانستند در گسترش اندیشه تشیع بسیار کوشیدند و گاه کار را به افراط کشاندند. بروز این تلاش را میتوان در جای جای آثار علمی این دوره نیز یافت؛ بررسی آثار فارسی علاّمه مجلسی به عنوان اصلیترین چهره دینی این دوره از دریچۀ سبک شناسی به روشنی گویای این امر است. مؤلّفان در رویکرد سبک شناسانه به آثار فارسی مجلسی بهنتایجی دست یافتهاند. سطح فکری: بسیاری از مفاهیم مطرح شده در میان فرق اسلامی مانند حسن و قبح افعال، رؤیت خدا، جبر و اختیار و... نیز با نگاهی شیعی در آثار مجلسی دیده میشود. سطح زبانی: با توجه به اقتضای حال مخاطب عامی، مجلسی غالباً زبانی ساده و گاه عامیانه را بر میگزیند. کاربرد فراوان صرف و نحو عربی حکایت از نفوذ بیش از پیش زبان عربی در فارسی دارد. سطح ادبی: بر خلاف پیچیدگیهای لفظی رایج عصر صفوی، مجلسی آگاهانه و با توجه به موضوع آثار خود زبانی خالی از آرایههای ادبی برمیگزیند؛ بسامد کم کاربرد صنایع لفظی و معنوی گواهی بر این مدعا میباشد.
پژوهشگران دکتر احمد خاتمی (نفر اول)، محمد تقی جهانی (Mohammad Taghi Jahani) (نفر دوم)