مشخصات پژوهش

صفحه نخست /مدل‌سازی تخریب جنگل‌های زاگرس ...
عنوان مدل‌سازی تخریب جنگل‌های زاگرس با استفاده از رگرسیون لجستیک (مطالعه موردی: جنگل‌های چرداول استان ایلام)
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها مدل‌سازی تخریب؛ رگرسیون لجستیک؛ تغییرات پوشش؛ جنگل‌های زاگرس؛ ایلام
چکیده از آنجا که تغییر کاربری اراضی و تخریب جنگل‌ها، نشان‌دهندۀ ارتباط مستقیم و متقابل انسان و محیط‌زیست طبیعی آن است، درک بهتر فرایندهای اجتماعی و بیوفیزیکی که ایجادکننده تغییرات و تخریب اراضی هستند، می‌تواند نقش مهمّی در سیاست‌گذاری و اجرای اقدامات پیشگیرانه و تصمیم‌ها داشته باشد. به‌منظور بررسی روند تخریب پوشش جنگلی شهرستان چرداول در استان ایلام، از تصاویر سنجنده‌های پیمایش‌گر چندطیفی و تصویربردار عملیاتی زمین ماهواره لندست مربوط به سال‌های 1366 و 1393 و روش مدل‌سازی رگرسیون لجستیک استفاده شد. برای بررسی عوامل تخریب، نقشه تغییر پوشش جنگلی با متغیّرهای فیزیوگرافی (شیب، جهت و ارتفاع) و انسانی (فاصله از جاده و فاصله از مناطق مسکونی) وارد مدل رگرسیون لجستیک شد. نتایج پژوهش نشان داد طی 27 سال، حدود 82/10332 هکتار از جنگل‌های شهرستان چرداولتخریب شده است که نشان از کاهش سالانه 67/382 هکتار از سطح جنگل‌های منطقه دارد؛ همچنین، نتایج مدل‌سازی نشان داد که متغیّر جهت دامنه با دارا بودن بیشترین ضریب تأثیر (7267/0)، شاید مهم‌ترین عامل بیوفیزیکی تأثیرگذار بر تخریب جنگل در منطقه مورد مطالعه بوده است؛ پس از آن، به‌ترتیب متغیّرهای شیب و ارتفاع از سطح دریا در تخریب احتمالی جنگل تأثیرگذار بودند. متغیّرهای فاصله از روستا و فاصله از جادّه هم رابطه معکوس با مقدار تخریب در منطقه مورد مطالعه دارند. ارزیابی مدل رگرسیونی برازش‌داده‌شده با شاخص‌های ویژگی عملیاتی نسبی (معادل 8493/0) وضریب تشخیص کاذب (معادل 2248/0) هم بیانگر قابلیت بالای مدل به‌منظور توصیف تغییرات و تعیین مناطق مستعد تغییر است.با توجّه به سرعت تخریب سالانه جنگل در این منطقه که بیشتر از متوسّط جهانی است، در صورت عدم برنامه‌ریزی پیشگیرانه توسّط برنامه‌ریزان استانی و کشوری، شاید در آینده‌ای نه‌چندان دور شاهد پدیده بیابان‌زایی در شهرستان چرداول باشیم.
پژوهشگران علی مهدوی (نفر اول)، سمیه رنگین (نفر دوم)، حسین مهدی‌زاده (Hossein Mahdizadeh) (نفر سوم)، وحید میرزایی زاده (نفر چهارم)