مشخصات پژوهش

صفحه نخست /شناسایی عوامل مؤثر بر بروز ...
عنوان شناسایی عوامل مؤثر بر بروز سیلاب شهری در حوزه آبخیز شهر ایلام
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها آبخیزداری شهری، آنالیز حساسیت، شهرنشینی، مدل SWMM، مناطق نفوذناپذیر
چکیده سیلاب شهری، حجم آبی است که از ظرفیت شبکه زهکشی شهر خارج شده و منجر به بروز مشکلات و خسارات زیادی در شهر می‌گردد. اکثر تحقیقات صورت گرفته در سراسر جهان حاکی از افزایش سیلاب‌های شهری، به ویژه در کلان‌شهرها است. تمرکز جمعیت در مناطق شهری با توسعه شهرها و تغییر چهره طبیعی زمین سبب افزایش سطوح نفوذناپذیر و تغییر چرخه هیدرولوژی شده است. در این مطالعه به منظور شبیه‌سازی رواناب سطحی حوزه آبخیز شهر ایلام از مدل هیدرولوژی- هیدرولیکی SWMM استفاده شده است. نتایج حاصل از اعتبارسنجی مدل نشان داد که دبی اوج و حجم جریان شبیه‌سازی شده انطباق خوبی با مقدار مشاهداتی دارد (شاخص بایاس 25/3 و خطای نسبی 065/0). با توجه به نتایج به دست آمده از آنالیز حساسیت پارامترهای مهم مدل، عوامل مؤثر بر بروز سیلاب در شهر ایلام به ترتیب شامل کافی نبودن ابعاد کانال‌های شهری برای عبور حجم سیلاب، افزایش مناطق نفوذناپذیر، ضریب زبری مناطق نفوذپذیر، شیب، مساحت، عرض معادل و ضریب زبری مناطق نفوذناپذیر می‌باشند. طبق نتایج این پژوهش زیرحوضه شماره 2 به دلیل تغییرات کاربری اراضی، ساخت و سازهای غیر اصولی و شبکه زهکشی نامناسب که باعث افزایش سطوح نفوذناپذیر می‌شوند، دارای بیشترین خطر سیلاب می‌باشد و در صورت عدم توجه به زیرساخت‌های شبکه زهکشی و عدم رعایت نکات مربوط به گسترش شهرنشینی، شهر ایلام با خطر جدی سیلاب رو به رو است. همچنین مدل SWMM دقت موردنیاز برای شبیه‌سازی سیلاب شهری در شهر ایلام را دارد و از این مدل می‌توان برای طرح‌های مدیریت رواناب شهری و طراحی شبکه جمع‌آوری و دفع آب‌های سطحی استفاده نمود.
پژوهشگران میلاد باقلانی (نفر اول)، نورالدین رستمی (نفر دوم)، محسن توکلی (نفر سوم)