مشخصات پژوهش

صفحه نخست /دلالت‌سنجی روایت «انّما یحلّل ...
عنوان دلالت‌سنجی روایت «انّما یحلّل الکلام و یحرّم الکلام» نسبت به اعتبار لفظ در لزوم معامله
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها کلامِ محلِّل، کلامِ محرِّم، معامله معاطات، اعتبار لفظ در لزوم معامله، التزام نفسی
چکیده در بحث لزوم یا عدم لزوم معاطات، دیدگاه‌های گوناگونی وجود دارد. یکی از ادله‌ای که معتقدان به عدم لزوم معاطات بدان استدلال نموده‌اند، روایت معروف «إِنَّمَا یُحَلِّلُ الْکَلَامُ وَ یُحَرِّمُ الْکَلَامُ؛ تنها سخن گفتن حلال و سخن گفتن حرام می کند» است. فقها در اینکه آیا واژه‌ی «کلام» به همان معنای ظاهری‌اش به کار رفته است، یا معنایی کنایی دارد، اختلاف کرده‌اند. در این خصوص احتمالاتی مختلف، مستند به دلایلی خاص وجود دارد که با نقد و بررسی آنها، این نتیجه حاصل شد که هیچ‌کدام از آنها قابل قبول نیست؛ بلکه احتمالاً مقصود از «کلام»، همان معنای مطابقی‌اش؛ یعنی گفتگوی انجام شده میان دلال و مشتری است که قابلیت دو حکم حلیت و حرمت را دارد و مبتلا به هیچ کدام از اشکال‌هایی که بر سایر احتمالات وارد شده است، نیست و منافاتی با صحت معامله معاطاتی نیز نخواهد داشت.
پژوهشگران طاهر علی محمدی (نفر اول)، حمزه نظرپور (نفر دوم)