مشخصات پژوهش

صفحه نخست /بدن و رابطه آن با علم و ادراک ...
عنوان بدن و رابطه آن با علم و ادراک از منظر ملاصدرا
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها تجسّد، بدنمندی ادراک، علمِ نفس به بدن، فعل جسمانی، فعل نفسانی
چکیده انسان دارای ساحت‌های گوناگون اعم از معنوی، نفسانی و جسمانی است. دو ساحت جسمانی و نفسانی او آن چنان به هم آمیخته‌اند که تفکیک آن دو از هم تقریباً ناممکن است. هرچند اکثر مکاتب فلسفی اهمیت بسیاری برای نفس قائل‌اند، اما نباید از نقش و کارکرد بدن در سیر تکاملی و همچنین ادراک و افعال انسان چشم پوشید. زیرا بدن را می‌توان نخستین لایه‌ی وجودی انسان بشمار آورد که دریچه‌ای به سوی عالم نفسانی او است. بر اساس نگرش صدرایی، بدن نه تنها معروض علم حضوری و خودآگاهی نفس قرار می‌گیرد، بلکه همچنین در تمام ساحات ادراکی راه یافته و در هر کدام از آنها نقشی را ایفا می‌کند. تا جایی که اگر اختلالی در بدن ایجاد شود تمام مراحل ادراک و حتی ادراک عقلی نیز دستخوش تغییر و تحول قرار می‌گیرند. همچنین نباید از نقش بدن در شکل گیری افعالی که از انسان سر می‌زند چشم پوشید. در این مورد، بدن بیش از یک ابزار، دوشادوش نفس در شکل گیری افعال و پیشبرد انسان به کمالات و سعادت نقش دارد. در نتیجه، منشأ افعال و ادراکات انسان تنها نفس نیست بلکه بدن نیز در این فرآیند سهم بسزایی دارد. لذا این رساله متکفّل بررسی نقش و جایگاه بدن در حصول ادراکات و افعال انسان است. به همین خاطر این رساله به چهار فصل تقسیم شده است که در هر فصل به گوشه‌ای از ویژگی‌های بدن و کارکرد آن در رابطه با نفس و شکل گیری ادراک و افعال اشاره شده است.
پژوهشگران علیرضا حسن پور (نفر اول)، زهرا امامی (نفر دوم)