عنوان	تجلی مفاهیم اسلامی و قرآنی در آثار دوره صفویه و قاجار (نمونه موردی مسجد-مدرسه چهارباغ و آستان شاه‌عبدالعظیم)
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	قرآن مجید، آستان حضرت شاه‌عبدالعظیم، مسجد-مدرسه چهارباغ، دوره قاجار، دوره صفویه.
چکیده	اهداف: تجلی مفاهیم اسلامی و قرآنی در آثار دوره صفویه و قاجار، موضوعی بسیار مهم در درک معماری اسلامی ایرانی است. هدف اصلی از نگارش این مقاله نمایش تاثیر قرآن مجید در شکل دهی به آثار دوره صفویه و قاجار است. روش ها: این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی و تحقیقات میدانی به مقایسه تطبیقی نقوش کاشیکاری دو بنای مهم از این ادوار می پردازد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می‌دهد که در دوره صفوی رنگ‌های غالب لاجورد و فیروزه‌ای و در دوره قاجار زرد و نارنجی، درکاشیکاری غالب می باشند. خط غالب در مجموعه چهار باغ ثلث به همراه کوفی بنائی و در آستان حضرت شاه‌ عبدالعظیم نستعلیق می باشد. نقوش هندسی و گیاهی هر کدام مجزا و ساده درکاشی دوره صفوی دیده می‌شود ولی در دوره قاجار، استفاده تلفیقی از نقوش گیاهی و هندسی با جزئیات فراوان دیده می‌شود. با توجه به تاثیر هنر غرب بر روی هنر قاجار، نقوش آن از حالت روحانی خارج شده است و استفاده از نقوش طبیعت گرا مانند نقوش انسانی ،جانوری ،گل‌ها و میوه‌ها تحت تاثیر هنر غربی در هنر کاشیکاری معماری ایران به وجود آمدند؛ علاوه بر آن که قرآن مجید منبع الهام هنرمندان و طراحان آثار دوران اسلامی بوده اند. نتایج: مروری بر دو نمونه موردی مطالعه شده، مسجد-مدرسه چهارباغ و آستان شاه عبدالعظیم نشان دهنده آن است که آیات قرآن مجید را می توان منشا ایده پردازی هنرمند در درک آثار دوره صفویه و قاجار دانست.
پژوهشگران	رضا منصوری (Reza Mansoori) (نفر اول)، طاهره نصر (نفر دوم)، محمد هادیان پور (نفر سوم)