عنوان	اثر نانوذرات سیلیس بر خصوصیات فیزیولوژیک نهال بنه (Pistacia atlantica subsp. mutica) تحت تنش خشکی
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	مقاومت به خشکی,ویژگی‌های فیزیولوژی برگ,نانوذرات سیلیس، ,کلروفیل, بنه
چکیده	در پژوهش حاضر، اثر نانوذرات سیلیس بر نهال‌های بنه (Pistacia atlantica subsp. mutica) به‌منظور شناخت واکنش گیاه به تنش وارده جهت دستیابی احتمالی به‌گونه‌ای مقاوم به خشکی با هدف احیای جنگل‌های زاگرس پرداخته شد. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر با تعداد 162 اصله نهال در قالب فاکتوریل و بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار، شش سطح نانوذرات سیلیس (صفر، 100، 300، 700، 1500 و 3000 میلی‌گرم بر لیتر) به مدت 30 روز و سه سطح تنش خشکی (شاهد، آبیاری یک روز در میان؛ متوسط، آبیاری چهار روز در میان؛ و شدید، قطع کامل آبیاری) انجام شد. در پایان آزمایش، صفات فیزیولوژیک کلروفیل a، b، کلروفیل کل، کاروتنوئید، هیدرات‌های کربن، محتوای پرولین و آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی پراکسیداز گایاکول و کاتالاز در برگ نهال‌ها مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج آزمایش نشان داد که استفاده از نانوذرات سیلیس سبب افزایش انواع کلروفیل و کاروتنوئید، افزایش پرولین، کربوهیدرات و آنتی‌اکسیدان‌ها تحت تنش خشکی گردید. نهال‌ها به تیمارهای نانوذرات واکنش‌های متفاوتی نشان دادند، به‌طوری‌که بیشترین مقدار کربوهیدرات و کاتالاز در غلظت 700، کلروفیلa ، b، کل و کاروتنوئید در غلظت 3000 و پرولین و پراکسیداز نیز در غلظت 300 مشاهده شد. همچنین، سطوح تنش خشکی سبب کاهش انواع کلروفیل، کاروتنوئید و افزایش کربوهیدرات محلول، پرولین و آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان شد. نتیجه‌گیری: غلظت‌های 300، 700 و 3000 میلی‌گرم بر لیتر نسبت به سایر غلظت‌ها روی بسیاری از صفات فیزیولوژیک مذکور مؤثر بودند. کاهش انواع کلروفیل و کاروتنوئید و افزایش کربوهیدرات، پرولین و آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان از روش‌های مقابله گیاهان به تنش خشکی اعمال‌شده می‌باشد. با توجه به فقدان اطلاعات پایه‌ای درباره مکانیسم‌های مقاومتی در گونه‌های بومی جنگلی زاگرس در پاسخ به نانوذرات، این تحقیق کمک فراوانی به توسعه دانش نانوتکنولوژی در گیاهان چوبی خواهد نمود. مطالعات در مورد تأثیر نانوذرات سیلیس برای دوره‌های آزمایش طولانی‌تر و نیز گونه‌های مختلف می‌تواند راه مناسبی برای یافتن نتایج بهتر و مستدل‌تر باشد که شاید درنهایت منجر به تولید اقتصادی نهال‌های مقاوم به خشکی شود.
پژوهشگران	کلثوم محمودی (نفر اول)، یاسر علیزاده (نفر دوم)، هزندی عبدالحمید (نفر سوم)، حمیدرضا ناجی (نفر چهارم)