|
عنوان
|
ارزیابی پتانسیل نشت از جناح راست سد بهشت آباد با استفاده از مطالعات هیدروژئولوژی
|
|
نوع پژوهش
|
مقاله چاپشده در مجلات علمی
|
|
کلیدواژهها
|
ایزوتوپ های محیطی، جریان افشان، جریان مجرایی، سد، کارست، نشت
|
|
چکیده
|
ساخت سدها بر روی سازندهای آهکی هر چند از لحاظ مورفولوژی دارای ساختگاه های با شکل مناسب است؛ ولی معمولاﹰ باعث نشت از مخزن سد به سمت پایین دست و یا حوضه های مجاور می شود و میزان آن گه گاه بیشتر از آنچه انتظار می رود، است. سد بهشت آباد در مرحل هی مطالعات قرار دارد و تقریباﹰ در انتهای محور تاقدیسی به نام سنگویل از جنس دولومیت- آهکی با ضخامت حدود ٧٠٠ متر واقع شده است. جناح راست مخزن عمدتاﹰ به طور مستقیم با این سازند کارستی در تماس است. بررسی های هیدروژئولوژی با هدف نشت از مخزن در جناح راست، شامل آزمایش های اندازه گیری سطح آب و هیدروشیمی گمانه ها، اندازه گیری دبی و هیدروشیمی چشمه ها و مطالعات ایزوتوپ های محیطی انجام شد. نتایج به دست آمده نشان داد که سطح آب آبخوان در جناح راست مخزن دارای نوسانات بسیار مشابه با اختلاف حداقل و حداکثر ٥/٢ تا ٣ متر است. سطح آب از یال شمالی با تراز حدود ١٦٢٥ به سمت چشمه ها در یال جنوبی با تراز حدود ١٥٩٥ و با گرادیان حدود ٧ در هزار کاهش می یابد. تخلیه از چشمه ها در یال جنوبی نیز با نوسانات مشابه دارای سه ضریب فرود است. ضریب فرود α در مرتبه ی ٢-١٠ نشان دهنده ی جریان حدواسط (افشان- مجرایی) با سهم ١٥ در صد از جریان و اضر یب و در مرتبه ی ٣-١٠ نمایانگر جریان افشان با سهم حدود ٨٥ درصد جریان آبخوان هستند. پارامترهای هیدروشیمی و ایزوتوپی چشمه ها و گمانه ها نیز دارای نوسانات کم است. این تغییرات برای آنیون ها و کاتیون ها کمتر از ٢٠ درصد و برای هدایت الکتریکی و اسیدیته کمتر از ٥ درصد است. میزان ایزوتوپ های محیطی در چشم هها و گمانه ها نیز تغییرات زیادی را نشان نمی دهد؛ به طوری که انحراف معیار کمتر از ٢/١ پرمیل برایδD و کمتر از ٢/٠ پرمیل برای δ18O از اطلاعات برداشت ماهیانه حاصل شد. همچنین، میزان ایزوتوپ های محیطی، ارتفاع تغذیه ی چشمه ها در یال جنوبی در پایین دست محور را حدود ٢٣٠٠ متر و از بارش های پر حجم و برف دو یال نشان می دهد. در نهایت، تلفیق بررسی های انجام شده، بیانگر وجود کارست با نوع جریان حدواسط (افشان- امجر یی) تا افشان است که با این نوع جریان در زمان آبگیری نشت از مخزن به یال شمالی و از آنجا به یال جنوبی انتقال و از چشمه های پایین دست محور در یال جنوبی تاقدیس تخلیه میشود
|
|
پژوهشگران
|
حسین عابدیان (نفر اول)، غلامحسین کرمی (نفر دوم)، حاجی کریمی (نفر سوم)
|