عنوان	بررسی عملکرد، شاخصهای رقابت و سودمندی اقتصادی الگوی کشت مخلوط گیاه دارویی )Sesamum indicum L.( کنجد و( Echinacea purpurea Moench.( سرخارگ
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	فت عملکرد واقعی اقلیم سرخارگل کنجد نسبت برابری زمین
چکیده	سابقه و هدف: با توجه به محدودیتهای نظام کشاورزی مرسوم، کشت مخلوط از نظر پایداری تولید دارای اهمیت بسیاری است. از طرفی، انتخاب گونه یا ارقام گیاهی، الگوی کاشت و شرایط اقلیمی بر سودمندی سامانه کشت مخلوط مؤثر میباشد و برخی شاخصها مانند نسبت رقابت، افت عملکرد واقعی، نسبت برابری زمین و سودمندی مالی بهمنظور توصیف رقابت بین گونهها و ارزش اقتصادی کشت مخلوط کاربرد دارد. بنابراین، هدف پژوهش حاضر بررسی واکنش گیاه دارویی سرخارگل ).Moench purpurea Echinacea )در کشت مخلوط سری جایگزینی با کنجد ).L indicum Sesamum )در شرایط اقلیمی استان مازندران بود.مواد و روشها: این آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو منطقه سیمرغ و سوادکوه استان مازندران در سال زراعی 1394 اجرا شد. تیمارها شامل تککشتی سرخارگل، 75 %سرخارگل + 25 %کنجد، 50 %سرخارگل + 50 %کنجد، 25 %سرخارگل + 75 کنجد و تککشتی کنجد بود. در این پژوهش، برخی شاخصها مانند نسبت برابری زمین )LER،) سودمندی مالی )MAI )کشت مخلوط، ضریب غالبیت )A )و افت یا افزایش عملکرد واقعی )AYI orAYL )دو گونه گیاهی بر اساس عملکرد دانه کنجد و زیستتوده سرخارگل بررسی شد. تجزیه آماری دادههای آزمایش با استفاده از نرمافزار SAS نسخه 1/9 و مقایسه میانگینها برای صفات مورد ارزیابی بهروش آزمون چنددامنهای دانکن در سطح احتمال پنج درصد انجام شد. یافتهها: نتایج نشان داد که تککشتی سرخارگل در منطقه سوادکوه از حداکثر تولید )3631 کیلوگرم در هکتار( برخوردار بود که در مقایسه با منطقه سیمرغ حدود 17 درصد افزایش نشان داد. همچنین، کشت مخلوط 75 %سرخارگل + 25 %کنجد از عملکرد اقتصادی مشابهی در دو منطقه برخوردار بود و حداقل تولید اقتصادی به تککشتی کنجد در منطقه سوادکوه )1716 کیلوگرم در هکتار( تعلق داشت. با توجه به شاخصهای رقابتی دو گونه، سرخارگل )Apc )و کنجد )Ase )در گستره عددی بین 16/0-02/0=Apc و 26/0-10/0= Ase بهترتیب در منطقه سوادکوه و سیمرغ گونه غالب بودند. با توجه به افت شدید حداقل دما و رطوبت نسبی اقلیم سوادکوه در مقایسه با منطقه سیمرغ طی فصل رشد، شاخص غالبیت سرخارگل بیانگر برخوداری گیاه از بهترین شرایط محیطی و به تبع آن افزایش تجمع ماده خشک در این منطقه میباشد. عالوهبر این، حداکثر شاخص عملکرد واقعی سرخارگل به کشت مخلوط 50 %سرخارگل + 50 %کنجد در منطقه سوادکوه )23/0=AYLpc )تعلق داشت و افت عملکرد واقعی آن در آرایش کاشت 25 %سرخارگل + 75 %کنجد در منطقه سیمرغ )14/0 = -AYLpc )مشاهده شد. همچنین، حداکثر افزایش عملکرد واقعی کنجد به کشت مخلوط 25 %کنجد + 75 %سرخارگل در منطقه سیمرغ )26/0=AYLse )تعلق داشت. نتایج بیانگر آن است که ترکیبهای مختلف کشت مخلوط در یک گروه آماری افزایش بیش از هفت درصدی نسبت برابری زمین را در مقایسه با تککشتی گونهها موجب گردیدند و کشت مخلوط 75 %سرخارگل + 25 %کنجد از باالترین شاخص سودمندی مالی کشت مخلوط )1823=MAI )برخوردار بود.
پژوهشگران	آلاله متیقان (نفر اول)، مهرشاد براری (نفر دوم)، همت الله پیردشتی (نفر سوم)، آرش فاضلی (نفر چهارم)