عنوان	PLS-PM ارزیابی صفات کمی و کیفی در برخی از ژنوتیپهای توتفرنگی با راهکار
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	PLS ، تجزیه مسیر، چندمتغیره، ریختشناسی، زیست- شیمیایی
چکیده	سابقه و هدف: تعیین ارتباط بین ویژگیهای ریختشناسی، فیزیولوژیکی و زیست-شیمیایی )کیفی(، جهت حصول افزایش تولید و کیفیت محصوالت باغی از جمله توتفرنگی ضرورت دارد. با گذشت زمان، راهکارهای آماری متنوعی جهت درک روابط واقعی متغیرها ظهور پیدا کرده و راهکارهای آماری قدیمیتر، بهتدریج جای خود را به انواع جدید، بهدلیل برآورد و حصول علمیتر و مطمئنتر نتایج دادهاند. در این بین، راهکار جدید PLS-PM بهدلیل روش نوین و نتایج معتبر و جذابتر، کاربرد زیادی نسبت به روشهای آماری قدیمی دارد. هدف از این پژوهش، بررسی ارتباط میان صفات ریختشناسی و زیست-شیمیایی )کیفی( با عملکرد میوه توتفرنگی و شناسایی مهمترین صفات مؤثر بر عملکرد میوه و تعیین میزان نسبی نقش هر یک از آنها بهمنظور یافتن شاخصهای مهم گزینش در اصالح گیاه توتفرنگی میباشد. مواد و روشها: صفات ریخت شناسی شامل گل، میوه، کیفی )زیست-شیمیایی( و عملکرد در 8 ژنوتیپ توتفرنگی طی 4 سال در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار مطالعه گردید. از راهکارهای مختلف آماری همانند برآورد ضرایب همبستگی، رگرسیون گامبهگام، تجزیه مسیر ساده و جهت درک دقیقتر روابط، الگوریتم تحلیل دادهها با راهکار پیشرفته PLS-PM )شامل آلفای کرونباخ، ضرایب بار عاملی، معناداری ضرایب مسیر و ضریب تبیین، نیکویی برازش و بارهای عاملی متقاطع( استفاده گردید. یافته ها: با وجود تنوع ژنتیکی بین ارقام، بین عملکرد میوه با ویژگیهای میوه، تعداد برگ، ویژگیهای گلآذین و تعداد طوقه در بوته و نیز بین اندازه میوه و میزان آنتوسیانین همبستگی باال و مثبتی مشاهده شد. تعداد گلآذین، اندازه و حجم و تعداد میوه، تاریخ تشکیل ساقهرونده و طول دوره گلدهی 88/3 درصد از تغییرات عملکرد را تبیین و مهمترین اجزاء آن شناخته شدند. تعداد وحجم میوه بیشترین اثر مستقیم را بر افزایش عملکرد میوه داشتند. گلدهی، بیشترین تأثیر را بر عملکرد میوه داشته و سپس صفات ریختشناختی بیشترین تأثیر را بر صفات زیست-شیمیایی و گلآذین داشتند. اندازه و حجم میوه، بیش از بقیه، تحتتأثیر صفات ریختشناختی بود.
پژوهشگران	مجید شاهمحمدی (نفر اول)، علی آرمینیان (نفر دوم)، عبدالرحمان محمدخانی (نفر سوم)، امیر عزیزیان (نفر چهارم)