عنوان	آشنایی با رسم المصحف از رهگذر بررسی رسم مصاحف کهن (با مطالعه موردی مصحف تاشکند)
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	رسم المصحف,مصاحف کهن,مصحف تاشکند,المقنع,مختصر التبیین,کتابت قرآن
چکیده	رسم المصحف یکی از شاخه‌های علوم قرآنی است که به شیوه نگارش قرآن کریم می‌پردازد و تأثیر مستقیمی بر آموزش و قرائت قرآن کریم دارد. این علم همچون سایر علوم قرآنی، قواعد و روشهایی دارد که در این مقاله با محوریت دو کتاب «المقنع فی معرفه مرسوم مصاحف الامصار» از ابوعمرو دانی و «مختصر التبیین لهجاء التنزیل» از ابوداود سلیمان بن نجاح، از میان مصاحف کهن، به مطالعه موردی مصحف تاشکند پرداخته شده است. این مصحف مطابق بررسی گونه‌شناسی خط و آزمایشهای کربن 14، حداکثر متعلق به قرن دوم هجری است. کلمات مصحف تاشکند در مقایسه با قواعد این علم به چهار دسته تقسیم می‌شود: کلمات همخوان با نقلهای شیخین در دو کتاب یادشده، کلمات همخوان با نقلهای کتاب المقنع، کلمات همخوان با نقلهای کتاب مختصر التبیین، کلمات ناهمخوان با نقلهای شیخین. از اوراق باقی‌مانده مصحف تاشکند، 80 درصد رسم کلمات موافق با نقلهای یکی از شیخین یا هر دو آنهاست و تنها 20 درصد کلمات اختلافی مخالف با نظر هر دو شیخ است. کلمات ناهمخوان با نقلهای شیخین در این مصحف نیز گاهی با نظر عالمان دیگری همخوان است؛ اما برای برخی از کلمات مخالف نقل شیخین، نقل دیگر موافق با این مصحف، یافت نمی‌شود.
پژوهشگران	مرتضی توکلی (نفر اول)، مجتبی محمدی انویق (نفر دوم)، مرتضی رحیمی (نفر سوم)