عنوان	ژئوشیمی مولکولی و مطالعه زیست نشانگرها در سازند گرو، غرب ایران
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	سازند گرو، زیست نشان‌گر، ایزوتوپ پایدار کربن، بایوبیتومن
چکیده	سازند گرو یکی از سنگ‌های منشأ نفتی مهم در حوضه زاگرس در غرب ایران است که مطالعات زمین شناسی متعددی روی آن انجام گرفته است. با این وجود مطالعه پیش‌رو سعی دارد که زیست نشان‌گرها وابسته به منشأ مواد آلی، بلوغ حرارتی و سن زمین شناسی را در نمونه‌های بیتومن استخراج شده از نمونه‌های رخنمون سطحی از سازند گرو را مورد مطالعه قرار دهد. آنالیز زیست نشان‌گرها با استفاده از تکنیک کروماتوگرافی گازی و کروماتوگرافی گازی-طیف سنجی جرمی انجام شده است. مطالعه زیست نشان‌گرهای استران (نسبت 28C به 29C) در بیتومن حاکی از این است که سازند گرو طی شکوفایی فیتوپلانکتونی دوره کرتاسه تشکیل شده است و ماده آلی آن عمدتاً متشکل از پلانکتون‌های جلبکی و باکتریایی و نیز مقدار کمی مواد آلی گیاهی جابه‌جا شده از خشکی است که نهایتاً در یک حوضه رسوبی کربناته ته‌نشست یافته است. به‌دلیل حاکمیت شرایط احیایی در محیط رسوبی، بیتومن استحصالی غنی از ترکیبات نیتروژن-گوگرد-اکسیژن و آسفالتن است. با توجه به ترکیب بیتومن، سازند گرو دارای پتانسیل تولید نفت‌های خام نفتنی دارد که غنی از ترکیبات رزین-آسفالتین با مقادیر کم اجزاء اشباع است و مقداری دچار دگرسایی زیستی شده است. در اثر دگرسانی یک نوع بیتومن جامد و غیرقابل حل، به نام بایوبیتومن تشکیل شده است. همچنین آنالیز طیف سنجی جرمی ایزوتوپ پایدار کربن برای بررسی فرآیندهای هوازدگی سطحی و ارتباط ژنتیکی بیتومن استحصالی با ماده آلی موجود در سازند گرو به‌کار رفته است. هوازدگی سطحی و آب‌شویی به واسطه حذف مقداری از اجزاء اشباع و آروماتیک سبک، باعث شده است که در ترکیب ایزوتوپ کربن در کروژن و بیتومن ناهمخوانی وجود داشته باشد. میزان بلوغ حرارتی مواد آلی تقریباً بالا است و سنگ منشأ گرو در اوایل پنجره تولید نفت قرار دارد.
پژوهشگران	میثم همتی (نفر اول)، یاسر احمدی (نفر دوم)