مشخصات پژوهش

صفحه نخست /اولویت‌بندی پتانسیل سیل‌خیزی ...
عنوان اولویت‌بندی پتانسیل سیل‌خیزی در حوزه‌های آبخیز فاقد آمار با کاربرد روش AHP-VIKOR (مطالعه موردی: حوزه آبخیز حاجی بختیار، استان ایلام)
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها تصمیم‌گیری چند شاخصه,حوزه آبخیز حاجی بختیار,شاخص ویکور,فرآیند تحلیل سلسله مراتبی,ماتریس تصمیم,نسبت سازگاری
چکیده هدف از این پژوهش، اولویت‌بندی پتانسیل سیل‌خیزی زیرحوضه‌ها به روش تصمیم‌گیری چند شاخصه AHP-VIKOR در حوزه آبخیز حاجی بختیار در استان ایلام است که علی‌رغم بروز سیل‌های مکرر فاقد هرگونه ایستگاه هواشناسی و هیدرومتری است. در این مطالعه ابتدا با استفاده از تکنیک دلفی و نظرات خبرگان، شاخص‌های مؤثر بر پتانسیل سیل‌خیزی استخراج و سپس به روش مقایسه زوجی فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزن‌دهی و اولویت‌بندی شدند. نتایج حاصل از اوزان نهایی شاخص‌ها نشان داد که شاخص مساحت با وزن 440/0 بیشترین تأثیر و شاخص شیب متوسط با وزن 096/0 کمترین تأثیر را در سیل‌خیزی دارند. در مرحله بعد به منظور اولویت‌بندی زیرحوضه‌ها به روش ویکور، حوزه آبخیز حاجی بختیار به 19 زیرحوضه تقسیم شد که 4 زیرحوضه به دلیل مستقل نبودن در این روش لحاظ نشدند. سپس بر اساس شاخص ویکور نقشه اولویت‌بندی زیرحوضه‌ها مبتنی بر شاخص‌های مساحت، شیب متوسط، شماره منحنی و شدت بارش در دو دوره بازگشت 25 و 50 ساله تهیه گردید. نتایج این اولویت‌بندی نشان داد که در هر دو دوره بازگشت، زیر حوضه H12-2 با دارا بودن بزرگترین شاخص ویکور (994/0) سیل‌خیزترین زیرحوضه و زیرحوضه H9 با دارا بودن کوچک‌ترین شاخص ویکور (032/0) مطلوب‌ترین زیرحوضه بوده و کمترین سیل‌خیزی را دارد. در نهایت زیرحوضه‌ها در 4 طبقه سیل‌خیزی بر اساس شاخص ویکور در دو دوره بازگشت طبقه‌بندی شدند، به طوری که 31 درصد از مساحت منطقه در پتانسیل سیل‌خیزی متوسط، 53 درصد در پتانسیل سیل‌خیزی زیاد و 16 درصد در پتانسیل سیل‌خیزی خیلی زیاد واقع شده است؛ بنابراین، نتایج حاکی از حضور طبقات مختلف پتانسیل سیل‌خیزی در حوزه آبخیز مورد مطالعه بوده و نیازمند اقدامات مختلف سازه‌ای، بیولوژیک و مدیریتی در این حوضه می‌باشد.
پژوهشگران شهناز خورشیدی (نفر اول)، نورالدین رستمی (نفر دوم)، امین صالح پور جم (نفر سوم)