عنوان	واکاوی مؤلفه ها و ارکان تحولات دینی اجتماع از منظر قرآن کریم
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	تغییرات اجتماعی، دینداری، عوامل تغییر، شرایط تغییر، کارگزاران تغییر.
چکیده	دین به عنوان یکی از مهم‌ترین و پرسابقه‌ترین نهادهای بشری همواره، در رابطه‌ای متقابل با نظام‌های اجتماعی بوده است. به گونه‌ای که از این نظام‌ها تأثیر پذیرفته و بر آن‌ها تأثیر نهاده است. رهیافت دینی جوامع و تحولات دینداری آن‌ها که در سبک‌های مختلف دینی نمود می‌یابند، نمونه‌ای بارز از این روابط متقابل است. تحولات دینداری بر مبنای الگوی نظری «گی‌روشه» مبتنی بر سه رکن عوامل، شرایط و کارگزاران تغییر است. این مقاله بر آن است تا با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی به مطالعه‌ی نقش ارکان سه گانه یاد شده در تحولات دین و دینداری از منظر قرآن کریم بپردازد. یافته‌های به دست آمده مؤید آن است که در قرآن کریم «عوامل» از جمله جمعیت، زیربنای اقتصادی، ارزشها و ... به وسیله کنش تأثیرگذار خود زمینه تغییرات دینداری را به وجود می‌آورند و «شرایط»، در میزان به فعلیت رسیدن «عوامل» نقش مهمی ایفا می‌کنند. کارگزاران و نخبگان هم از طریق «تصمیم‌گیری» و «الگوسازی» در تغییرات دینداری سهیمند و در برخی موارد می‌توانند از طریق جریان‌سازی، تغییرات دینداری را به سمت دلخواه خود هدایت کنند. نتیجه اینکه در یک تغییر دینداری، هر سه عنصر با هم سهیمند اما «شرایط» می‌تواند آن دو عنصر را متأثر از خود سازد.
پژوهشگران	سهراب مروتی (نفر اول)، بهروز سپیدنامه (نفر دوم)، صدیقه کرمی (نفر سوم)