مشخصات پژوهش

صفحه نخست /اثر تغییر کاربری اراضی جنگلی ...
عنوان اثر تغییر کاربری اراضی جنگلی بر تنوع گونه‌های علفی و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک (مطالعه موردی: حوزه آبخیز رودخانه چرداول، ایلام)
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها گونه‌های علفی، تغییر کاربری، تنوع زیستی، جنگل‌کاری سوزنی برگ، جنگل‌های زاگرس، ایلام
چکیده غییر کاربری اراضی جنگلی بر تنوع زیستی و سایر اجزاء اکوسیستم اثرگذار است. با اینحال اطلاعات کمی در خصوص تغییرات تنوع زیستی و ویژگی های خاک در کاربری­های مختلف ایجاد شده در جنگل­های زاگرس وجود دارد. بدین منظور تاثیر تغییر کاربری­های جنگل طبیعی بلوط به جنگل دست­کاشت سوزنی­برگ (سرو نقره­ای)، جنگل دست­کاشت پهن­برگ (ارغوان)، مرتع و زمین زراعی بر تنوع زیستی گونه­های علفی و ویژگی های خاک در جنگلهای حوزه آبخیز رودخانه چرداول در استان ایلام در سال 2017 مورد بررسی قرار گرفت. در هر یک از کاربری‌ها به صورت تصادفی تعداد 5 قطعه نمونه مربعی شکل به ابعاد 20 ×20 متر برداشت شد و در هر یک از قطعه نمونه‌های اصلی، چهار قطعه نمونه کوچک 5/1 در 5/1 متر مربعی برای بررسی پوشش علفی استفاده شد. به منظور بررسی ویژگی‌های خاک در مرکز هر قطعه نمونه یک نمونه ترکیبی از خاک در دو عمق 5-0 و 15-5 سانتی‌متری تهیه شد. نتایج نشان داد که کاربری‌های مختلف از نظر تنوع شانون وینر و غنای مارگالف گونه‌های علفی اختلاف آماری معنی‌داری با همدیگر دارند. بیشترین مقدار شاخص‌ تنوع شانون-وینر در کاربری مرتع و کمترین مقدار آن در کاربری زمین زراعی مشاهده شد. همچنین بیشترین مقدار غنای مارگالف گونه­های علفی در کاربری مرتع مشاهده شد. نتایج تجزیه واریانس مشخصه‌های خاک در دو عمق نیز نشان داد که فسفر و نیتروژن تحت تاثیر کاربری و عمق خاک قرار گرفتند. نتایج این تحقیق بیانگر اینست که تغییر کاربری زمین از جنگل طبیعی بلوط به زراعت و جنگلکاری سبب کاهش تنوع زیستی و غنای گونه های علفی شده است. همچنین تغییر کاربری به زراعت و جنگلکاری‌ها سبب افزایش میزان شوری، وزن مخصوص ظاهری خاک، کاهش ماده آلی شده است.
پژوهشگران جواد میرزایی (نفر اول)، مهدی حیدری (نفر دوم)، محمد تقی کوشا (نفر سوم)، بهروز ناصری (نفر چهارم)