عنوان	اثر باکتریهای محرک رشد گیاه )PGPR( بر نماتد سیستی غالت )Heterodera avenae( در شرایط آزمایشگاه و گلخانه
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	نماتد، کنترل زیستی، گندم، باکتری
چکیده	یکی از مهمترین عوامل مهم و خسارتزای گندم نماتد سیستی غالت با نام علمی Heterodera avenae میباشد. نماتد های انگل گیاهی یکی از عوامل مهم محدودکننده رشد غالت در سراسر دنیا به شمار میآیند. به منظور کنترل این بیمارگرها از روشهای زراعی، شیمیایی و کنترل زیستی استفاده میشود. باکتری های محرک رشد میتوانند به عنوان عوامل کنترل زیستی بیمارگر نیز نقش ایفا کنند. این باکتریها با عملکردهای مفیدی، مانند کالته کردن آهن از طریق تولید سیدروفور، انحالل فسفات، تثبیت نیتروژن و تولید آنزیم های پروتئاز و کیتیناز به رشد گیاه نیز کمک میکنند. در پژوهش حاضر ریشههای گندم دارای عالئم مشکوک به نماتد سیستی غالت از منطقه دزفول در سال زراعی 1400-1401 جمعآوری شد. پس از بررسیهای اولیه نماتد عامل بیماری شناسایی و تکثیر شد. با توجه به مشخصات ریخت سنجی و ریخت شناسی الروها و سیست ها مخصوصا مخروط انتهایی آن، گونه نماتد H. avenae تشخیص داده شد. سپس اثر هفت سویه باکتریایی محرک رشد بومی بر میزان تفریخ تخم و مرگ و میر الروهای نماتد سیستی غالت درون تشتک پتری در آزمایشگاه بررسی گردید. تاثیر پنج سویه باکتری منتخب براساس آزمون آزمایشگاهی، در گلخانه روی نماتد سیستی غالت همرا با تیمار گوگرد و نماتدکش Nematex EC مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در شرایط آزمایشگاهی سویههای باکتریایی توانستند به طور متوسط 62 درصد میزان تفریخ تخم را کاهش دادند. بیشترین کاهش تفریخ تخم را باکتری Bacillus pumilus با 73 درصد ایجاد کرد. میزان درصد مرگ و میر الرو ها در آزمون آزمایشگاهی نیز به طور میانگین 63 درصد نشان داده شد که تیمار باکتری B. pumilus با 70 درصد بیشترین درصد مرگ و میر را نشان دادند. نتایج بررسیهای گلخانه ای نشان داد که تیمارهای گوگرد-گیاه سالم، گوگرد-نماتد و باکتری B. pumilus و ارتفاع بوته، وزن تر و خشک بوته و ریشه بیشترین اثر را داشتند. P. fluorescens در تیمار گیاه سالم و نماتد در خصوصیات همچنین بیشترین مقدار کاهش میزان تعداد سیست در تیمار B. pumilus با تعداد 49 ±1 عدد سیست مشاهده شد. در بررسی تعداد تخم در سیست بیشترین کاهش تعداد تخم در سیست در تیمارهای Nematex EC و باکتری B. pumilus با تعداد 67±1 و 111±2 مشاهده شد. همچنین در بررسی تعداد الرو زنده در گلدان بیشترین کاهش میزان الرو در تیمار Nematex با 87 ±1 عدد مشاهده شد.
پژوهشگران	محمد بازگیر (نفر اول)، حسین میرزایی نجفقلی (نفر دوم)، کورش عزیزی (نفر سوم)، ندا روحانی (نفر چهارم)، محمد رضا عالی منش (نفر پنجم)