عنوان	بررسی عوامل موثر بر کارآمدی تشکل آببران شبکه آبیاری تحت فشار ماژین
نوع پژوهش	مقاله ارائه شده کنفرانسی
کلیدواژه‌ها	.
چکیده	در کشور ایران که همواره با چالش کم آبی مواجه است، نبود نظامهای بهره برداری و تشکلهای آببران و به تبع آن مدیریت ناکارآمد مصرف آب در شبکه های آبیاری، مهمترین مشکل آب بخش کشاورزی است. بنابراین لازم است در کلیه پروژه های آب و خاک به موازات مطالعات مرحله اول و دوم، مطالعه وتشکیل تشکلهای آببران متناسب با شرایط اجتماعی و فرهنگی منطقه انجام شود تا با تعریف تشکلی پویا و کارآمد از بین خود زارعین، بتوان نظام بهره برداری و نگهداری از پروژه های آب و خاک را به سامان رسانید. شواهد نشان میدهد که عوامل متعددی از جمله؛ عدم توجه به اهمیت مشارکت مردمی در طرحهای آب و خاک، تصمیمگیریهای یکجانبه از طرف کارفرمایان، نبود تشکل آببران، عدم هماهنگی بین ویژگیهای طرح با مسائل اجتماعی منطقه، طولانی بودن زمان اجرای پروزه ها، کمبود منابع مالی و مشکلات مدیریتی اثر گذارند. مطالعه پروژه 1000 هکتاری شبکه آبیاری تحت فشار ماژین واقع در استان ایلام، در آغاز با خواست زارعین و مسئولین محلی آغاز شد. بعد از مطالعات مرحله اول طرح، مطالعات نظام بهره برداری پروژه انجام شد و در نهایت متناسب با وضعیت روستاها، توجه به ویژگیهای اجتماعی، آرایش شبکه، تعداد و موقعیت آبگیر ها و مشورت با زارعین، تشکل آببران برای 14 روستای تحت پوشش تشکیل شد. هر روستا با رای گیری حداقل یک و حداکثر دو نفر نماینده خود را برای تشکیل تشکل آببران زیر نظر تعاونی تولید جمعا به تعداد 12 نفر انتخاب نمود. تعداد نمایندگان هر روستا متناسب با مسائل قومی و قبیله ای، تعداد آبگیر ها و وسعت اراضی تعیین شد. این تشکل کار توزیع آب، وصول حقابه ها و اجرای برنامه آبیاری و الگوی کشت را بعهده خواهد داشت. با برگزاری جلسات توجیهی متعدد در خصوص اهمیت و ویژگی پروژه برای هیئت مدیره تعاونی، حس مسئولیت پذیری و مالکیت بر پروژه ایجاد شده به گونه ای که مشارکت در پیگیری امور قابل توجه است. بعد از اتمام عملیات اجرایی سد و خط انتقال و تحویل موقت پروژه بلافاصله به تعاونی بهره برداری تحویل داده شد. کشاورزان از مشارکت مالی در اجرای شبکه آبیاری استقبال نموده و کلیه مراحل کاری آن با مشارکت خود اعضاء به انجام رسید. تجربه حاصل از تشکل آببران این پروژه نشان میدهد که در صورت تامل با بهره برداران و مشارکت در مراحل مختلف طرح و کوتاه نمودن زمان اتمام پروژه میتوان به کارآمدی تشکلهای آببران بر خواسته از بین خود زارعین امیدوار بود که در این مقاله به نقاط قوت تشکل آببران وحدت ماژین پرداخته شده است.
پژوهشگران	علیرضا حسینی (نفر اول)، سید حبیب موسوی جهرمی (نفر دوم)، حمید رضا شکری (نفر سوم)، رضا عزیزی (نفر چهارم)