عنوان	بررسی و مقایسه صفات مورفولوژیک و فیتوشیمیایی اکوتیپ‌های دم‌اسب (Equisetum arvense L.) در رویشگاه طبیعی و گلخانه
نوع پژوهش	مقاله ارائه شده کنفرانسی
کلیدواژه‌ها	ایزوکوئرسیتروزاید,فنل کل,فعالیت آنتی اکسیدانی,شرایط رشدی
چکیده	دم‌اسب (Equisetum arvense L.) گیاه دارویی علفی، چندساله ریزوم‌دار از خانواده Equisetaceae و منبع غنی از ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی است که اثرات ضدسرطان، ضدالتهاب، ضد دیابت، آنتی‌اکسیدان، بهبود زخم و تقویت کننده مو و ناخن از آن گزارش شده است. در این پژوهش صفات مورفولوژیک (ارتفاع بوته، عرض بوته، قطر ساقه، طول میانگره، تعداد میانگره، وزن خشک ساقه)، فیتوشیمیایی (محتوای فنل و فلاونوئید کل، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، ایزوکوئرسیتروزاید) و محتوای سیلیس دو اکوتیپ اردبیل و مهاباد در رویشگاه طبیعی و شرایط گلخانه‌ای مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. محتوای فنل کل به روش فولین سیوکالتو، فلاونوئید کل با روش آلومینیوم کلراید و پتانسیل فعالیت آنتی اکسیدانی با روش FRAP اندازه گیری شد. جهت اندازه‌گیری محتوای ایزوکوئرسیتروزاید از HPLC استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که در بین اکوتیپ‌ها و شرایط کشت از نظر تمامی صفات به‌جز قطر ساقه اختلاف معنی‌داری وجود دارد. بیشترین ارتفاع بوته (19/35 سانتی‌متر)، عرض بوته (66/7 سانتی‌متر)، طول میانگره (33/30 میلی‌متر)، تعداد میانگره (45/19) و وزن خشک ساقه (82/0 گرم) در اکوتیپ اردبیل و رویشگاه طبیعی مشاهده شد. اکوتیپ مهاباد در رویشگاه طبیعی دارای بیشترین محتوای فنل کل (53/74 میلی‌گرم گالیک اسید بر گرم وزن خشک)، فلاونوئید کل (43/34 میلی‌گرم روتین بر گرم وزن خشک)، فعالیت آنتی‌اکسیدانی (66/74 میلی‌مول آهن Π بر 100 گرم وزن خشک) و ایزوکوئرسیتروزاید (76/2 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک) بود. بالاترین محتوای سیلیس (43/51 میلی‌گرم بر لیتر) در رویشگاه طبیعی و اکوتیپ اردبیل مشاهده شد. با توجه به تولید متابولیت های ثانویه گیاه دم‌اسب در گلخانه، می‌توان با بهینه سازی شرایط رشد، تولید آن را در گلخانه توصیه کرد.
پژوهشگران	قاسم اقلیما (نفر اول)، میثم محمدی (نفر دوم)، محسن فرزانه (نفر سوم)