عنوان	تهیه نقشه پراکندگی خطر آتش‌سوزی با استفاده از سیستم شبکه عصبی و سامانه اطلاعات جغرافیایی
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	.
چکیده	آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع باعث نابودی بخش عظیمی از منابع طبیعی می‌شود. از آنجا که عوامل متعددی در وقوع حریق نقش دارند، پیش‌بینی دقیق زمان و مکان وقوع آتش‌سوزی امری دشوار است اما با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی می‌توان به صورت مکاندار، نقاط دارای خطر بالای آتش‌سوزی را شناسایی کرده و نظارت بیشتری بر آنها داشت. هدف از این تحقیق بررسی امکان تهیه نقشه پهنه‌بندی خطر آتش‌سوزی جنگل با دقت بالا است. برای این منظور از سیستم‌های شبکه عصبی و سامانه اطلاعات جغرافیایی استفاده شد. عوامل اقتصادی- اجتماعی، اقلیمی، توپوگرافی و پوشش گیاهی به عنوان معیارهای مناسب برای بررسی وضعیت میزان خطر آتش‌سوزی این جنگل‌ها در نظر گرفته شدند. با استفاده از داده‌های تصاویر ماهواره‌ای، سامانه اطلاعات جغرافیایی و سیستم شبکه عصبی این معیارها مورد ارزیابی قرار گرفتند. از آنجا که تمام عوامل تأثیرگذار، به یک نسبت در وقوع و گسترش حریق نقش ندارند، از سیستم شبکه‌ی عصبی به منظور رتبه‌دهی و تعیین میزان اهمیت هر متغییر استفاده شد. بعد از جنگل گردشی و عملیات میدانی مختصات نقاط آتش‌سوزی شده در سال‌های 1385 تا 1394 با کمک GPS برداشت شده و نقشه مناطق آتش‌سوزی تهیه گردید. سپس با بکارگیری روش سیستم شبکه عصبی (ANN) فاکتورهای مؤثر در بروز و انتشار آتش‌سوزی با یکدیگر مقایسه و وزن هر یک از عوامل که مبین میزان تأثیر آنها بود، محاسبه گردید. با توجه به مقادیرکمی وزن هر یک از عوامل، نقشهء وزنی هر عامل تهیه شد. در نهایت اقدام به تهیه نقشهء پهنه‌بندی خطر آتش‌سوزی با استفاده از لایه‌های وزنی و ضریب وزنی مربوط به هر یک از عوامل گردید. در نهایت پنج طبقهء خطر آتش‌سوزی جنگل از کاملا" ایمن با مساحت 46900 هکتار تا بسیار خطرناک با 19840 هکتار تهیه شد. 9 درصد شهرستان ایلام در محدوده بسیار خطرناک قرار گرفت. با توجه به نتایج، متغییر فاصله از مراکز جمعیتی با وزن 0.4 تأثیرگذارترین متغییر در ایجاد آتش سوزی در جنگل و متغییر ارتفاع با وزن 0.006 به عنوان کم اهمیت‌ترین متغییر در وقوع حریق و در نتیجه تخریب جنگل‌ها نقش دارند. براساس نتایج حاصل از ارزیابی صحت نقشه پهنه‌بندی خط آتش‌سوزی با استفاده از ماتریس خطا، ملاحظه شد که نقشه تولید شده با صحت کلی 73/83 درصد دارای صحت بالایی می‌باشد. همچنین براساس مقدار ضریب توافق کاپا (77/0) بین نقشه تهیه شده و داده‌های واقعی آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی شهرستان ایلام می‌توان گفت که نقشه تهیه شده با داده‌های واقعی دارای انطباق بالایی بوده و لذا بر این اساس می‌توان به نقشه تهیه شده در این پژوهش به‌منظور انجام عملیات مدیریتی لازم اعتماد نمود.
پژوهشگران	علی مهدوی (استاد راهنما)، سارا پولات (دانشجو)