|
چکیده
|
خشکسالی یکی از وقایع مخرب طبیعی است که بیشترین صدمات را به منابع آبی وارد مینماید. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تأثیر خشکسالی بر منابع آب دشت ملایر واقع در استان همدان است. بدین منظور شاخص بارش استاندارد شده (SPI)، شاخص دبی استاندارد شده (SDI) و شاخص سطح آب استاندارد شده (SWI) بر اساس آمار ماهانه سه ایستگاه باران سنجی، سه ایستگاه هیدرومتری و 39 حلقه چاه پیزومتری استفاده شد و تطابق زمانی بین وقوع خشکسالی هواشناسی با هیدرولوژیکی از طریق شاخصها در چهار بازه زمانی مورد ارزیابی قرار گرفت. در ادامه پهنه بندی شدت خشکسالی آب زیرزمینی با استفاده از روشهای زمین آماری کریجینگ ساده، کریجینگ معمولی و روش معکوس فاصله وزنی انجام گرفت. سپس جهت تجزیه و تحلیل روند دادهها، آزمون ناپارامتری من کندال به کار برده شد. نتایج نشان داد که رابطه زمانی بین وقوع خشکسالی هواشناسی با هیدرولوژیکی در سطح اطمینان 99% معنی دار و این همبستگی در بازه زمانی 12 ماهه حداکثر میباشد. خشکسالی سبب کاهش دبی و افت سطح آب زیرزمینی شده که این تأثیر در آب سطحی در همان ماه یا بدون تأخیر و حداکثر در ایستگاه هیدرومتری درودگران و در آب زیرزمینی در اکثر چاهها با تأخیر زمانی شش ماهه با بیشترین میزان در چاه پیزومتری قلعه خلیفه اتفاق میافتد. نتایج حاصل از پهنه بندی نشان داد که خشکسالی در سالهای ابتدایی دوره آماری در مرکز و غرب حوضه شدت بیشتری داشته و در سالهای اخیر تمام دشت را تحت تأثیر قرار داده است. همچنین نتایج بیانگر روند کاهشی در دادههای دبی و افت سطح ایستابی در اکثر چاههای پیزومتری بوده در حالی که دادههای بارش بدون روند بوده و این موضوع اهمیت مدیریت منابع آب را در این منطقه بیش از پیش بیشتر میکند.
|