|
چکیده
|
آنمون (Anemone spp.) متعلق به خانواده Ranunculaceae و یکی از گیاهان زینتی است که هم به عنوان گل بریدنی و هم به عنوان گیاه گلدانی مورد استفاده قرار میگیرد. پژوهش حاضر به منظور بررسی تنوع ژنتیکی جمعیتهای وحشی آنمون از نظر صفات فنولوژیک و موفولوژیک انجام گرفته است. بدین منظور 22 جمعیت از گل آنمون از مناطق مختلف ایران جمعآورری شد و در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه ایلام در قالب طرح تصادفی کشت گردید. پس از کاشت غدههای مربوط به گل، جوانهزنی و رشد دو گونه Anemone coronaria وAnemone biflora مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد اثر جمعیتها برای اکثر صفتهای مورد ارزیابی معنیدار بوده که بیانگر وجود تنوع گسترده در صفات جمعیتهای مختلف گل آنمون است. دامنه تغییرات صفات نشان داد بیشترین تنوع مربوط به تعداد جوانه روی غده (38/47 درصد)، تعداد برگ در زمان گلدهی (52/45 درصد)، طول ریشه (27/45 درصد) و وزن تر غده (58/40) میباشد. علاوه بر این، تعداد گلبرگ به عنوان یک صفت مهم (58/14 درصد) کمترین درصد تنوع را نشان داد. بر اساس نتایج بدست آمده، بیشترین درصد وراثتپذیری عمومی مربوط به طول ریشه (24/56 درصد)، عرض برگچه (15/49 درصد) و زمان جوانهزنی (38/32 درصد) بوده برخلاف این، زمان گلدهی (53/3 درصد) کمترین وراثتپذیری عمومی را داشت. نتایج حاصل از بررسی همبستگی صفات نشان داد که بیشترین همبستگی (**957/0r=) بین بلندترین جوانه روی غده با طول غده وجود داشت. بنابراین، جمعیتهای مورد مطالعه بر اساس نتایج حاصل از تجزیه خوشهای به روش حداقل واریانس وارد به پنج گروه تقسیم شدند. به عنوان نتیجه، جمعیتهای بخش-های مختلف ایلام، کرند -کرمانشاه، خرمآباد- لرستان و سروآباد -کردستان دارای گلهای بزرگی هستند. علاوه بر این، در میان جمعیتهای گل ویسیان-لرستان، ایوان-ایلام، آبدانان-ایلام و لومار-ایلام که حداکثرتولید جوانه روی غده میکند صفت اندازه برگ کمتر دستخوش تغییرات محیطی بود و تنوع زیادی از خود نشان داد. تجزیه خوشهای بر اساس رنگ گل به طور قابل قبولی ژنوتیپها را از نظر رنگ تفکیک نموده است. با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش، میتوان از ارقام وحشی گل آنمون به دلیل طیف رنگی متنوعی آن در مطالعات اصلاحی جهت ایجاد تنوع در رنگ استفاده کرد.
|