|
چکیده
|
زبانشناسی مطالعهی علمی زبان است و توصیف زبانها و شرح دانش ناخودآگاه اهل زبان از اهداف آن است. زبان هر گروه، میراث تاریخی محض آن گروه میباشد. همهی زبانهای بشر، شبیه بههم هستند و به دلیل نحوهی پراکندگی سخنگویان آنها و نحوهی تحول تاریخی هر کدام، دارای تنوعات گویشی و لهجهای گوناگونی هستند. هر زبانی دارای سه زیرساخت واجشناسی، صرف و نحو مخصوص بهخود میباشد اما در این بین زبانها، برخی ویژگیهای واجی، صرفی و نحوی مشترک نیز باهم دارند که همگانیهای زبانی را تشکیل میدهند. در این پژوهش از اصطلاح زبانشناختی «گونه» که اصطلاحی خنثی است برای اطلاق به گونهی زبانی «کُردلی» بهکار میرود زیرا بررسی گویش یا لهجه بودن آن از اهداف پژوهش نیست. گونهی کُردلی از مجموعهی گونههای کُردی است که جزو شاخهی زبانهای ایرانی شمال غربی میباشند. دادههای این پژوهش با هدف توصیف واجشناختی نظام واجی، توصیف صرفی نظام واژگانی و توصیف نحوی نظام دستوری گونهی کُردلی از گویشوران کُردلی ساکن شهر دهلران از توابع استان ایلام گردآوری شده است. این پژوهش با روش توصیفی_تحلیلی ارائه میشود و روش تحقیق بهصورت کتابخانهای و میدانی انجام گرفته است. تحقیق میدانی بهصورت مصاحبه با 6 نفر انجام شده است. دادهها با الفبای آوانگار IPA 2020 آوانگاری شدهاند و تحلیل صرفی و نحوی پژوهش براساس کتاب «دستور زبان فارسی 1» نوشتهی احمدی گیوی و انوری صورت گرفته است. با توجه به نتایج بدست آمده از دادههای پژوهش، گونهی کُردلی دارای 9 واکه و 28 همخوان میباشد و فرایندهای واجی ابدال و حذف بیشترین فراوانی را در میان انواع فرایندهای واجی دارند. در گونهی کُردلی، انواع فعل بهجز فعلهای دووجهی و فعلهای غیر شخصی، و انواع اسم، صفت، ضمیر، قید، شبهجمله و نقشنما وجود دارد. همچنین انواع جملههای خبری، پرسشی، عاطفی، امری، ساده و مرکب نیز در این گونهی زبانی یافت میشود.
|