|
چکیده
|
با بر آمدن صفویان در سال 907 هجری و تغییر ایدئولوژی رسمی نهاد حاکمیت در ایران، بعضی از معیارهای تاریخ نگاری نیز به تدریج متحول شد، به گونهای که بازتاب دگرگونیهای مذهبی در تاریخ نگاری دوره صفویه نمود پیدا کرده و اذهان و افواه مورخان این دوره را مؤلفههای شیعی احاطه کرد. تحفهالعالم که در بین سالهای 1106 تا 1107 هجری توسط فقیهی ادیب یعنی سیدابوطالب فندرسکی تألیف و به شاه سلطان حسین (113-1105 هق) تقدیم شده است از آن دسته از منابع است که تاریخ نگاری آن گفتمان محور میباشد که میتوان آنرا در چارچوب سلطان نگاری بررسی و واکاوی کرد که تحولات سیاسی و اجتماعی تحت الشعاع بینش شیعی و شاه محوری مؤلف آن قرار گرفته است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که فندرسکی در این اثر در صدد معرفی مبانی و مؤلفههای نهاد سلطنت صفوی در پرتو عنایت به رویکردهای شیعی همچون ظل اللهی، عدالت گستری، تکریم و پاسداشت مذهب تشیع و رویکردهای ایرانی همچون اتفکر ایرانشهری و فره ایزدی بوده است، جدا از آن فندرسکی به بعضی از تحولات سیاسی، رویههای حکومت داری، عزل و نصبها و انتخاب امرا توسط شاه سلطان حسین صفوی و همچنین مسائل اجتماعی از جمله رسومات و اعیاد مهم این دوره اشاره کرده است.
|