عنوان	بررسی اثر کودزیستی بر عملکرد دو رقم گندم دوروم دیم تحت شرایط آبیاری تکمیلی
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	.
چکیده	خشکی یکی از مهمترین تنشهای غیرزیستی در تولید محصولات زراعی در سراسر جهان میباشد. بنابراین مدیریت صحیح و کاهش خسارت ناشی از خشکسالی بسیار مهم است. با توجه به اهمیت روزافزون کاربرد کودهای زیستی در راستای نیل به کشاورزی پایدار، این مطالعه بهمنظور بررسی اثر باکتریهای محرک رشد بر عملکرد و اجزاء عملکرد، صفات فیزیولوژیکی و غلظت عناصر غذایی دانه گندم دوروم در سال زراعی 95-1396 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ایلام اجرا گردید. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. عوامل آزمایش شامل باکتریهای محرک رشد در سه سطح (آزوسپیریلوم برازیلیس Azospirillum brasilense، ازتوباکتر کروکوم Azotobacter chroococcum و عدم تلقیح)، شرایط رطوبتی در دو سطح (آبیاری تکمیلی و دیم) و دو رقم گندم دوروم (ساجی و دهدشت) بود. نتایج نشان داد آبیاری تکمیلی وزن خشک برگ و ساقه، غلظت کلروفیل کل و b در مرحله دانهبستن را به ترتیب به میزان 78/15، 4، 47/13 و 45/15 درصد نسبت به شرایط دیم افزایش داد. رقم دهدشت بیشترین وزن خشک و تر برگ، شاخص سطح برگ، قطر ساقه، طول ریشک در مقایسه با رقم ساجی دارا بود. بیشترین ارتفاع بوته (76 سانتیمتر) از رقم ساجی به دست آمد. کاربرد باکتریهای محرک رشد باعث افزایش وزن خشک و تر برگ، شاخص سطح برگ، ارتفاع بوته، وزن ساقه، قطر ساقه، طول ریشک و طول سنبله در مقایسه با تیمار شاهد گردیدند. بیشترین غلظت کلروفیل a، b و کل از تلقیح باکتریهای آزوسپیریلوم و ازتوباکتر و کمترین آن از تیمار شاهد بهدست آمد. کاربرد باکتریهای آزوسپیریلوم و ازتوباکتر در شرایط آبیاری تکمیلی و دیم باعث افزایش تعداد دانه در سنبله گردید. بیشترین عملکرد دانه از هر دو رقم در شرایط آبیاری و کمترین مقدار آن (2152 کیلوگرم در هکتار) از رقم ساجی در شرایط دیم حاصل گردید. بیشترین عملکرد رقم ساجی در گیاهان تلقیح شده با آزوسپیریلوم (2923 کیلوگرم در هکتار) و بیشترین عملکرد رقم دهدشت در تلقیح با هر دو باکتری حاصل گردید. فعالیت آنزیم کاتالاز در رقم دهدشت 15 درصد بیشتر از رقم ساجی بود. باکتریهای آزوسپیریلوم و ازتوباکتر فعالیت آنزیم کاتالاز را در مقایسه با تیمار شاهد به ترتیب به میزان 68 و 52 درصد افزایش دادند. بیشترین میزان نیتروژن دانه از باکتری آزوسپیریلوم در شرایط دیم (71/20 درصد) به دست آمد. کمترین میزان نیتروژن در شرایط آبیاری تکمیلی و بدون تلقیح باکتری (25/12 درصد) به دست آمد. تلقیح با باکتری محرک رشد در هر دو شرایط دیم و آبیاری باعث افزایش غلطت فسفر دانه گردید. کارایی مصرف آب در شرایط دیم بیشتر از آبیاری تکمیلی بود. کاربرد کود زیستی باعث افزایش کارایی مصرف آب گردید. نتایج نشاندهنده تأثیر مثبت باکتریهای محرک رشد بر عملکرد، غلظت عناصر و کارایی مصرف آب ارقام گندم دوروم ساجی و دهدشت تحت شرایط دیم و آبیاری تکمیلی میباشد.
پژوهشگران	نصرت اله عباسی (استاد راهنما)، پروانه حاتمی نیا (دانشجو)