مشخصات پژوهش

صفحه نخست / سنخ‌های دینداری در قرآن ...
عنوان سنخ‌های دینداری در قرآن کریم و روایات با رویکردی بر نظرات جامعه شناسان بر ساخت گرا
نوع پژوهش پایان نامه
کلیدواژه‌ها .
چکیده دین هنگام دگردیسی از صورت الهی به صورت انسانی، وارد ساخت اجتماعی جوامع گوناگون می‌گردد و از مسیری به نام خرد فردی عبور می‌کند. در چنین حالتی متکثّر و متنوّع می‌شود و به صورت «دینداری‌ها» ظهور و بروز می‌گردد. این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی به مطالعه‌ی برخی از سنخ‌های دینداری در قرآن کریم پرداخته است. یافته‌های به دست آمده مؤید آن است که جامعه‌شناسان برساخت‌گرا با تعمّق در کنش‌های دین‌ورزانه افراد سنخ‌های متعددی را استخراج کرده‌اند. قرآن کریم نیز در بسیاری از آیات از فضای دو قطبی ایمان و کفر خارج می‌گردد و به تبیین سنخ‌های دینداری از جمله دینداری خودمرجع، دینداری موقعیتی، دینداری معتقدانه و دینداری مؤمنانه می‌پردازد. اساس دینداری معیار از منظر قرآن کریم حرکت بر محور گشودگی، سادگی و روشنی نامحدود ذهن نسبت به حقیقت است که در قالب «دینداری مؤمنانه» قابل تحقّق خواهد بود. مهمترین مفهومی که قرآن کریم در جهت محقّق ساختن این نوع دینداری مطرح کرده است «استماع قول» است. وجود ظرفیت‌های دینی بسیاری که در این مفهوم وجود دارد دین را به سمت تضارب آراء و شکوفایی سوق می‌دهد. زیرا شنیدن سخنان گوناگون زمینه را برای «ارتباطات دینی» فراهم می‌آورد و بستری مناسب برای ورود به مقوله «گفتمان دینی» است. از سویی دیگر موجب مصونیت افراد در مقابل آسیب‌های دینداری یعنی دینداری خودمرجع، موقعیتی و معتقدانه می‌گردد و زمینه رهایی افراد از خودتشخیصی، تغییر مسیر، جمود و تعصّب فراهم می‌‌‌گردد.
پژوهشگران صدیقه کرمی کوشک قاضی (دانشجو)، بهروز سپیدنامه (استاد مشاور)