|
چکیده
|
تابآوری یکی از مباحث مطرح در روانشناسی است و به توانمندی فرد در پشت سر گذاشتن شرایط دشوار زندگی اطلاق میشود و مجموعه ویژگیهایی است که آسیبپذیری فرد را در مقابل مخاطرهها و بحرانها کم میکند. معادل قرآنی این واژه «صبر» است که عبارت است از خویشتنداری در سختیها و بازداشتن نفس از جزع و بیتابی و همچنین وادار کردن نفس به آنچه عقل و شرع حکم میکند. در آموزههای دینی به این موضوع توجه زیادی شده و در قرآن کریم، بیش از نود آیه به این موضوع مهم پرداخته است. پژوهش حاضر با هدف شناخت مبانی تابآوری از منظر قرآن کریم و مقارنه آن با نظریات جامعهشناسی انجام شد. مقایسه دیدگاه جامعهشناسی درباره تابآوری یا همان صبر، با قرآن کریم که به اعتقاد مسلمانان توصیف کننده جامعترین و معتدلترین روش زندگی است که اصول اساسی تمامی ادیان الهی را تأیید مینماید، بسیار قابل توجه بود. روش تحقیق و مطالعه در این پژوهش بر مبنای روش توصیفی و تحلیل محتوا و استقراء تام آیات مرتبط با این مبحث در قرآن و تعدادی از روایات دینی میباشد. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر این است که: دو دیدگاه قرآن و جامعهشناسی در این زمینه یک تفاوت اساسی با هم دارند و آن اینکه: تابآوری در روانشناسی، محدود به صبر بر مشکلات و مصائب است و به حل مشکلات دنیوی منجر میگردد. ولی تابآوری در قرآن علاوه بر صبر بر مشکلات و ناملایمات، شامل صبر بر اطاعت و بندگی خدا و صبر در برابر خواهشهای نفسانی و عدم اجابت به هواهای نفسانی نیز میشود. و آنچه وجه اشتراک بین دو دیدگاه میباشد این است که این خصیصه در هر دو دیدگاه، یک صفت اخلاقی و پسندیده معرفی شده و به عنوان یک ویژگی مثبت شخصیتی، قابل تحصیل و قابل تقویت است، به میزان مقاومت، توانمندی و ظرفیت فرد در مقابله و مواجهه با مشکلات و شرایط سخت و ناملایمات بستگی دارد، فواید و مزایای بسیاری برای افراد در پی دارد و باعث موفقیت بیشتر فرد در مراحل گوناگون زندگی میشود.
|