عنوان	فرهنگ موتیفهای پیامبران در غزلیات صائب تبریزی
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	.
چکیده	چکیده موتیف از اصطلاحات رایج در حوزۀ علم، هنر و ادبیات است. مهمترین ویژگی موتیف تکرار و معنی افزایی است. موتیف یکی از ابزارهای مناسب برای نقد و تحلیل صوری و محتوایی آثار به شمار می‌آید. صائب تبریزی بزرگترین شاعر غزلسرای سبک هندی است. عناصر تکرارشونده یا موتیفها در غزل او بسامد بالایی دارد. کاربرد این موتیفها می‌تواند حکایتگر ذهنیت شاعر و نیز تصویری از جریانهای فکری و اندیشگی زمانۀ او باشد. در این میان موتیف انبیا از پرکاربردترین موتیفهای تلمیحی شعر او محسوب می‌شود. در این رساله موتیفهای انبیا در غزلیات فارسی صائب تبریزی بررسی شده‌است. هدف این پژوهش آن بوده‌است که فرهنگ کاملی از موتیف انبیا در شعر صائب تهیه نماید سپس کارکردهای این موتیفها را بررسی و تحلیل کند. بدین منظور پایان نامه در چند بخش تنظیم شده‌است؛ یک بخش از رساله به مقدمات، تعاریف و کارکردهای موتیفها پرداخته؛ در یک فصل نیز موتیفهای انبیا تحلیل و بررسی شده‌اند و سرانجام فرهنگ الفبایی-موضوعی انبیا نیز در یک فصل تنظیم شده‌است. صائب از موتیف انبیا به یک میزان استفاده نکرده‌است؛ ماجرای زندگی و عناصر مربوط به برخی از انبیا در شعر او بسامد بالایی دارد و بسامد برخی نیز آنقدر کم است که تفاوت معنا داری در کاربرد نام آنها در شعر و اندیشه صائب ایجاد می‌کند. شاعر از این موتیفها برای بیان اندیشه‌ها و ذهنیتهای متعددی(برای بیان مسائل عرفانی، اخلاقی، اجتماعی و نقد ادبی) سود جسته‌است و برای ملموس‌کردن هر یک از آن اندیشه‌ها، قصه‌های مربوط به پیامبران و عناصر آن را به کار گرفته‌است. صائب در کاربرد موتیفهای انبیا همه جا به دیدگاه و نظر متقدمین در مورد پیامبران و عناصر مربوط به آنها مقید نمانده و خود در این زمینه دست به نوآوری زده‌است. کارکردهای موتیفهای انبیا در شعر صائب به استفادۀ تلمیحی آنها محدود نشده‌است بلکه جنبه‌های متنوع‌تری از این موتیفها را مد نظر داشته‌است. نگاه جدید و خلاقانۀ او به پدیده‌ها نگاه او را به موتیف انبیا نیز خاص و سرآمد کرده‌است. واژگان کلیدی: موتیف، تلمیح، انبیا، دیوان صائب تبریزی، غزلیات صائب تبریزی، فرهنگ موتیف تلمیحی انبیا، کارکردهای هنری، کارکردهای عرفانی، کارکردهای اخلاقی.
پژوهشگران	حسن سلطانی (استاد راهنما)، سارا لطیفیان (دانشجو)