مشخصات پژوهش

صفحه نخست /تحلیل فضایی تاب‌آوری شهر ...
عنوان تحلیل فضایی تاب‌آوری شهر پلدختر از نظر سیل با استفاده از GIS
نوع پژوهش پایان نامه
کلیدواژه‌ها .
چکیده چکیده شهرها، نظام‌های پیچیده‌ای هستند که نسبت به تهدیدهای طبیعی یا انسانی آسیب‌پذیرند. نگاهی که تاکنون در مدیریت سوانح و مدیریت شهری وجود داشته، رویکرد کاهش مخاطرات بوده است. اما امروزه جوامع در تلاش برای دست‌یابی به شرایطی هستند که در صورت وقوع بحران، بازگشت سریع آن‌ها را به وضعیت پیش از بحران (اولیه و عادی) فراهم سازد. در این میان تاب‌آوری، مفهوم جدیدی است که بیشتر در مواجهه با ناشناخته‌ها و عدم قطعیت‌ها به کار می‌رود. هدف کلی مطالعه حاضر، سنجش میزان تاب‌آوری شهر پلدختر به هنگام وقوع سیل است. همچنین تحلیل فضایی میزان آسیب پذیری محلات و شناسایی مهمترین عوامل تاب‌آوری شهر پلدختر در برابر سیل نیز از جمله دیگر اهداف این پژوهش بوده است. در راستای دستیابی به اهداف مذکور از روش کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. به منظور سنجش ابعاد تاب‌آوری در محلات شهر پلدختر ۳۸۴ خانوار با استفاده از فرمول کوکران به عنوان جامعه نمونه انتخاب گردیدند. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از پرسشنامه در محیط نرم افزار SPSS ، روش‌های آماری مبتنی بر مقایسه میانگین‌ها، آزمون‌های پیرسون و فریدمن به کار گرفته شد و نیز جهت رتبه‌بندی تاب‌آوری محلات از مدل تاپسیس استفاده گردید. نتایج مدل تاپسیس نشان داده است که محله کوی بسیجیان با ضریب 9/0، محله صنعت با ضریب 86/0، کوی پاسداران با ضریب 69/0، 54/0 ، محله ولاب با ضریب 58/0، محله کوی شهرداری با ضریب 64/0، سازمانی‌ها 4/0 و محله ساحل غربی و شرقی به ترتیب با ضریب 38/0 و 35/0 به لحاظ میزان تاب‌آوری رتبه‌بندی شده‌اند. در نتیجه براساس پنج شاخص ارزیابی تاب‌آوری؛ محله‌های کوی بسیجیان، محله صنعت و کوی پاسداران نسبت به سایر محلات شهر پلدختر دارای وضعیت مناسب‌تری هستند و محله‌های ساحل شرقی و غربی و کوی سازمانی‌ها از بدترین وضعیت را به لحاظ تاب‌آوری در مقابل سیل برخوردارند. نتایج حاصل از آزمون فریدمن برای تعیین مهمترین و تاثیرگذارترین شاخص‌ها تاب‌آوری شهر پلدخترگویای اینست که شاخص‌ کالبدی با میانگین رتبه 533/3 و شاخص‌ اقتصادی با میانگین رتبه 251/3 به ترتیب در رتبه‌های اول و دوم اثرگذارترین و مهمترین ابعاد تاب‌آوری قرار گرفته‌اند. همچنین شاخص زیرساختی (با میانگین رتبه 877/2)، شاخص اجتماعی (با میانگین رتبه 963/1) و شاخص نهادی-سازمانی با میانگین رتبه 627/1 به عنوان کم اهمیت‌ترین شاخص‌های تاب‌آوری در شهر پلدختر شناخته شده‌اند. همچنین نتایج حاصل از مقایسه میانگین کلی ابعاد 5‌گانه تاب‌آوری نشان داده است که شاخص‌های کالبدی و اقتصادی به ترتیب با دارا بودن میانگین کلی 382/3 و 571/3 در رده‌های اول و دوم مهمترین ابعاد تاب‌آوری شهر پلدختر در برابر سیل قرار دارند. از طرف دیگر شاخص‌های سازمانی-نهادی با میانگین 238/2 به عنوان کم اهمیت‌ترین شاخص‌های تاب‌آوری شناخته شده است. کلمات کلیدی: پلدختر تاب‌آوری، مخاطره محیطی سیل، مدل تاپسیس
پژوهشگران حجت شیخی (Hojat Sheikhi) (استاد راهنما)، روح‌اله شهسواری (دانشجو)