عنوان	بررسیت تغییرات پوشش گیاهی در طول گرادیان چرایی با تاکید بر رویکردهای مختلف تنوع زیستی
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	.
چکیده	مراتع بخش بزرگی از اکوسیستم‌های خشکی را تشکیل می‌دهند. استفاده از علوفه تولیدی مراتع به عنوان اصلی‌ترین کارکرد این اکوسیستم توسط دام‌ها، موجب تخریب آن توسط چرای دام گردیده‌است. یکی از مشخصه‌های مناسب برای بررسی اثرات چرای دام بر پوشش گیاهی، استفاده از شاخص‌های تنوع‌زیستی و خصوصیات مختلف خاک است. از سوی دیگر، تنوع زیستی به همه سطوح مختلف (گونه، ویژگی‌های کارکردی و روابط ژنتیکی) اشاره دارد اما در اکثر تحقیقات، صرفاً جنبه‌های فراوانی و حضور/عدم حضور گونه (تنوع گونه‌ای) مورد توجه قرار گرفته است. اما جهت درک کامل اثرات چرای دام بر گیاهان، توجه به رویکردهای مختلف تنوع زیستی ضروری است. به همین دلیل این تحقیق به منظور بررسی اثر چرای دام بر تغییرات پوشش گیاهی در طول یک گرادیان چرایی با استفاده از رویکردهای مختلف تنوع‌زیستی شامل تنوع گونه‌ای، تنوع کارکردی و تنوع فیلوژنتیک و همچنین خصوصیات مختلف خاک انجام گرفت. در این راستا مراتع روستای بان‌رحمان واقع در شهرستان مهران در استان ایلام انتخاب گردیدند. در این مراتع شش سایت با شدت‌ چرایی مختلف (ایجاد شده با فاصله از روستا) انتخاب گردید و در درون هر سایت، تعداد 5 پلات 10×10 متر به شکل تصادفی مستقر شدند. نمونه‌برداری برای برداشت نمونه‌های گیاهی و خاک برایندی از سه کوادرات 1×1 متر در درون هر پلات بود. نتایج این پژوهش بیانگر این امر بود که به طور کلی با افزایش چرا در طول گرادیان چرایی، تنوع زیستی کاهش پیدا کرد. مشخصه‌های تنوع گونه‌ای و مشخصه‌های کارکردی مبتنی بر چند ویژگی در طول گرادیان کاهش پیدا کردند اما مشخصه‌های مبتنی بر یک ویژگی با افزایش شدت چرا افزایش یافتند. افزایش شدت چرا باعث کاهش تنوع فیلوژنتیکی گردید. نتایج همچنین نشان داد که افزایش شدت چرا باعث کاهش کاهش مشخصه‌های فیزیکی-شیمیایی و بیولوژی خاک گردید که نشان دهنده‌ی ایجاد اختلال در تعادلات شیمیایی خاک و برهم خوردن سلامت و آسیب به ساختار خاک است. این نتایج مبین ارتباط قوی بین شدت چرا و تغییرات نامطلوب در ویژگی‌های خاک در اقلیم‌های خشک بود که نیاز به اجرای برنامه‌های مدیریت پایدار چرا شامل نظارت بر تعداد دام‌ها، بهبود مدیریت منابع خاک و ارتقاء آگاهی دامداران تاکید می‌کند. به طور کلی مدیریت هوشمندانه چرا و اتخاذ تدابیر پایدار به منظور حفظ تنوع زیستی و کیفیت خاک امری ضروری است و نه‌تنها به بهبود وضعیت اکوسیستم‌های خشک کمک خواهد کرد، بلکه بر پایداری منابع طبیعی و بهبود معیشت جوامع محلی نیز تأثیر خواهد گذاشت.
پژوهشگران	زهرا همتی زاد (دانشجو)، رضا امیدی پور (استاد مشاور)