عنوان	تأثیر اکسید روی و نانوذره اکسید روی بر رشد، محتوای اسانس و متابولیت‌های ثانویه گیاه دارویی بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla)
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	.
چکیده	گیاهان دارویی به‌عنوان سرمایه‌های ژنتیکی ارزشمند، در شمار میراث‌های بومی همه کشورها محسوب می‌شوند و در طول تاریخ جزء منابع اصلی داروسازی و پزشکی در اکثر نقاط جهان بوده‌اند. این گیاهان، به این خاطر که با فیزیولوژی بدن انسان نزدیک و سازگار هستند؛ نسبت به داروهای شیمیایی عوارض جانبی و خطرات کمتری دارا بوده و این ویژگی سبب تمایل دوباره مردم دنیا به گیاهان دارویی و استفاده از آن‌ها به‌جای داروهای شیمیایی در سال‌های اخیر شده است. به همین منظور، پژوهش حاضر بر پایه طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی و با سه تکرار در سال زراعی 1403-1402، در گلخانه تحقیقاتی گروه علوم باغبانی دانشگاه ایلام، با هدف بررسی تیمارهای اکسید روی و نانوذره اکسید روی بر برخی ویژگی‌های گیاه دارویی بابونه آلمانی اجرا شد. در این بررسی، اکسید روی و نانوذره اکسید روی، هرکدام در 5 سطح (صفر، 20، 40، 80 و 160 میلی‌گرم بر لیتر) مورد استفاده قرار گرفت. در این پژوهش صفات مختلف گیاه شامل ارتفاع بوته، وزن تر و خشک (شاخساره، گل و ریشه)، طول ریشه، حجم ریشه، قطر کاپیتول، تعداد گل، محتوای نسبی آب برگ، میزان نشت یونی، محتوای آنتوسیانین، فنول کل، فلاونوئید، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، رنگدانه‌های فتوسنتزی (کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل و کارتنوئید)، فعالیت آنزیمی (کاتالاز، فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز و تیروزین‌آمونیالیاز) و درصد اسانس بررسی گردید. نتایج نشان داد که اعمال تیمارهای اکسید روی و نانوذرات اکسید روی، سبب افزایش و بهبود ویژگی‌های موثر در رشد گیاه بابونه آلمانی گردید، به‌طوریکه غلظت نانوذرات اکسید روی در غلظت 80 میلی‌گرم بر لیتر، افزایش ارتفاع بوته، وزن تر و خشک (شاخساره، گل و ریشه)، طول ریشه، قطر کاپیتول، تعداد گل، محتوای نسبی آب برگ، محتوای آنتوسیانین، فنول کل، فلاونوئید، رنگدانه‌های فتوسنتزی، فعالیت آنزیم‌های فنیل-آلانین‌آمونیالیاز و تیروزین‌آمونیالیاز و درصد اسانس را در پی داشت و منجر به کاهش درصد نشت یونی گردید. همچنین در غلظت 40 میلی‌گرم بر لیتر نانوذرات، افزایش حجم ریشه و در غلظت 160 میلی‌گرم بر لیتر، افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و فعالیت آنزیم کاتالاز مشاهده شد. این نتایج نشان می‌دهد که تیمار نانوذرات اکسید روی، به ویژه در غلظت‌های 80 و 160 میلی‌گرم بر لیتر، با تغییر فرآیندهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی سبب بهبود شرایط رشدی برای گیاه بابونه شد و ویژگی‌های کمی و کیفی این گیاه دارویی را افزایش داد.
پژوهشگران	مجید بگ نظری (استاد راهنما)، کژال آدرس (دانشجو)