عنوان	اثر روش آبیاری بر شاخص‌های انرژی و اثرات زیست‌محیطی در تولید گندم، مطالعه موردی: شهرستان صحنه، کرمانشاه
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	.
چکیده	شاخص‎های زیست‌محیطی به عنوان یکی از معیارهای پایداری در فعالیت‎های مختلف تولیدی و خدماتی مورد توجه محققین می‌باشد. یکی از محدودیت‌های استفاده از نهاده‌ها در بخش کشاورزی انتشار آلاینده‎های مختلفی است که اثرات منفی بر محیط زیست دارد. اهمیت کشاورزی در جهان به دلیل تامین غذای بشر از نظر کمی و کیفی غیرقابل انکار است. بخش کشاورزی در جهان با انتظارات جامعه برای بهبود بهره‌وری انرژی و کاهش اثرات زیست‌محیطی و در عین حال تولید غذا و فیبرکافی برای جمعیت رو به رشد جهان مواجه است. گندم یکی از محصولات راهبردی است که در سرتاسر دنیا و ایران نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. تحقیق حاضر با هدف بررسی شاخص‌های انرژی و زیست‌محیطی در تولید گندم با دو روش آبیاری غرقابی و بارانی صورت گرفت. این تحقیق در سال زراعی 1400- 1399 در منطقه شمال شهرستان صحنه انجام شد. جهت تکمیل آمار و اطلاعات مربوط به تولید این محصول در منطقه مورد مطالعه، از اطلاعات کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی و کشاورزان شهرستان صحنه استفاده شد. برای محاسبه انرژی مصرفی در انجام عملیات و محتوای انرژی موجود در نهاده‌ها و همچنین انرژی خروجی از هم‌ارزهای آن‎ها استفاده ‌شد. سپس شاخص‌های نسبت انرژی، افزوده خالص انرژی، بهره‌وری انرژی، و انرژی ویژه محاسبه شدند. برای مقایسه دقیق‌تر سامانه‌های آبیاری مورد مطالعه، شاخص‌های انرژی آبیاری شامل بهره‌وری جزئی انرژی، بهره‌وری آب، و کاربرد آب محاسبه گردید. شاخص‌های زیست‌محیطی مربوط به تولید یک تن گندم برای هر دو سامانه آبیاری به روش ارزیابی چرخه حیات و با استفاده از نرم‌افزار سیماپرو محاسبه شدند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که کل انرژی مصرفی برای تولید یک تن گندم به روش آبیاری بارانی برابر 85/9590 مگاژول بر هکتار می‌باشد و سهم عمده مصرف انرژی مربوط به نهاده برق به میزان 65/4150 مگاژول بر هکتار برآورد گردید. همچنین در مزارعی که به روش غرقابی آبیاری شدند کل انرژی مصرفی برای تولید یک تن گندم برابر 301625.31 مگاژول بر هکتار و سهم عمده مصرف انرژی مربوط به نهاده بتن به میزان 3012.15 مگاژول بر هکتار برآورد گردید. میزان پتانسیل گرمایش جهانی به ازای هر یک‌تن محصول تولیدی در روش آبیاری بارانی برابر با 709/176 کیلوگرم معادل دی‌اکسید کربن برآورد شده است که حدود نصف مقدار متناظر در روش آبیاری غرقابی است. اثر سمیت زیست‌محیطی آبزیان دریایی در فرآیند تولید گندم در روش آبیاری بارانی و غرقابی به ترتیب با مقدار نرمال 10-10×84235/3 و 10-10×81848/6 دارای بیش‌ترین بار زیست‌محیطی می‌باشند. سموم شیمیایی و سوخت دیزل بیشترین سهم را در اکثر شاخص‎های زیست‌محیطی به خود اختصاص داده است.
پژوهشگران	کامران خیرعلی پور (استاد راهنما)، سجاد محمدخانی بیدسرخی (دانشجو)