عنوان	غربالگری باکتری‌های اندوفیت و ریزوسفر محرک رشد از برخی درختان مثمر و غیر مثمر با ویژگی‌های مهارزیستی علیه برخی بیمارگرهای گیاهی
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	بوته‌میری، پوسیدگی نرم،Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum،PCR ،Rhizoctonia solani
چکیده	قارچ Pythium aphanidermatum و قارچ Rhizoctonia solani دو بیمارگر همه‌جازی با دامنه میزبانی بسیار وسیع هستند. باکتری Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum (Pcc) یک بیمارگر نکروتروف و فرصت‌طلب است که در زمان کشت و در طول پردازش و ذخیره‌سازی محصول در انبار، سبب بروز پوسیدگی و لهیدگی نرم در سبزیجات و صیفی‌جات می‌شود. بنابراین در این پژوهش به منظور بیوکنترل این بیماری‌های مخرب، تعداد 35 جدایه باکتری از درختان جنگلی مثمر و غیر مثمر در مناطق مختلف استان ایلام جداسازی و خالص‌سازی شد. ابتدا اثرات ضدقارچی این جدایه‌ها بر علیه پیتیوم و رایزکتونیا با روش کشت متقابل و همچنین اثرات ضد باکتریایی آن‌ها علیه Pcc با روش اختلاط بیمارگر با محیط‌کشت و روش کلروفرم بررسی گردید. سپس جدایه‌هایی که هاله بازدارنده داشتند؛ روی غده سیب‌زمینی و هویج آزمایش شدند. در مرحله بعد تأثیر این جدایه‌ها بر روی جوانه‌زنی و تحریک رشد بذور تربچه به‌عنوان گیاه مدل مورد سنجش قرار گرفت. در نهایت باکتری‌هایی که هم دارای هاله بازدارنده (در هر سه بیمارگر) بودند و هم بیشترین کاهش وزن بافت لهیده (در بیمارگر باکتریایی) را نشان دادند و در عین حال محرک رشد بذور تربچه بودند، به عنوان جدایه برتر مورد شناسایی با آزمون‌های اولیه تشخیص باکتری و آزمون PCR (به کمک آغازگرهای 16SrRNA) قرار گرفتند. نتایج نشان داد، سه جدایه EPS2، ETM1 و RVi2 با میانگین قطر هاله به ترتیب 18، 11 و 5 میلی‌متر، بازدارندگی مطلوبی علیه باکتری Pcc نشان دادند. همچنین دو جدایه اول علیه جدایه‌های بیمارگر R. solani و P. aphanidermatum نیز موثر بودند؛ لذا در آزمون‌های تکمیلی از این جدایه‌ها استفاده گردید. در بررسی تأثیر باکتری‌های منتخب بر روی غده سیب‌زمینی و هویج آلوده به Pcc، مشخص شد که جدایه‌های EPS2،ETM1 و RVi2 به ترتیب به میزان 12/99 %، 35/87 % و 66/64 % سبب کاهش مقدار لهیدگی سیب زمینی نسبت به کنترل مثبت (فقط Pcc) شدند در حالی‌که در هویج جدایه ETM1 و جدایه EPS2 بیشترین تاثیرگذاری را بر علیه باکتری Pcc داشته و به ترتیب به میزان 48/55 % و 43/54 % سبب کاهش مقدار لهیدگی شدند اما جدایه RVi2 با 29/28 % کاهش لهیدگی هویج نسبت به شاهد، کمترین تاثیر را بر مهار Pcc از خود نشان داد. از طرفی این جدایه کمترین اثر نامطلوب را در کاهش قند و سفتی میوه هویج داشت. همچنین تاثیر مثبت این جدایه‌ها بر جوانه‌زنی بذور تربچه به اثبات رسید. جدایه‌های EPS2،ETM1 و RVi2 که خاصیت ضد میکروبی آن‌ها به اثبات رسیده بود؛ پس از توالی‌یابی به ترتیب به عنوان جنس‌های Agrobacterium sp.، Bacillus sp. و Bacillus sp. شناسایی و معرفی شدند. همچنین نتایج نشان داد برخی جدایه‌های با قدرت بیوکنترلی متوسط (RVi2) ممکن است اثرات منفی کمتری روی ویژگی‌های خوراکی بافت برخی گیاهان داشته باشند.
پژوهشگران	محمد رضا عالی منش (استاد راهنما)، رناک رجبی (دانشجو)، میثم محمدی (استاد مشاور)