عنوان	تهیه مدل بارش رواناب برای حوضه های آبریز بالا دست سد دویرج به منظور پیش‌بینی بهنگام حجم سیلاب ورودی به سد
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	بارش – رواناب، سیلاب، واسنجی، هیدرومتری، Hec-HMS
چکیده	مدلسازی بارش-رواناب یکی از موارد کلیدی در علوم هیدرولوژی و مدیریت محیط زیست برای دستیابی به خصوصیات سیلاب از قبیل میزان دبی اوج، زمان رسیدن به دبی اوج و حجم سیل به شمار می‌رود. یکی از نرم‌افزارهای موجود جهت شبیه‌سازی بارش-رواناب مدل توزیعی HEC-HMSمی‌باشد. این مدل با داشتن تنوع زیرمدلهای موجود، کاربرد و کارایی وسیعی در بسیاری از نقاط دنیا داشته است. هدف اصلی از انجام این تحقیق تهیه مدل بارش – راوناب و پیش‌بینی سیلاب ورودی به مخزن سد دویرج با استفاده از مدل هیدرولوژیکی Hec-HMS می‌باشد. خلاصه مراحل آماده سازی مدل برای شبیه‌سازی هیدرولوژیکی شامل ورود اطلاعات حوضه‌ و اتصال شبکه رودخانه‌ها در محیط مدول حوضه و ورود آمار و اطلاعات هواشناسی شامل هیتوگراف بارندگی از طریق مدول هواشناسی می‌باشد. حوضه آبریز براساس توپوگرافی و شبکه آبراهه‌ها تحلیل شده و ایستگاه هیدرومتری تله زی به عنوان خروجی حوضه تعریف شد. به منظور تدوین یک مدل هیدرولوژیکی قابل اطمینان از یک وقایع رخداده شده در طی یک دوره 5 ساله استفاده شد. براین اساس از سال آبی 98-1397 تا 02-1401 در هر سال یک واقعه بارش و رواناب متناظر با دارا بودن آمار دبی-اشل و بارش ثبت شده استفاده شد. در این دوره 5 ساله برای 5 واقعه ثبت شده حداقل دبی مشاهداتی در ایستگاه هیدرومتری 365 مترمکعب بر ثانیه مربوط به آذر 1400 و دبی 1915 مترمکعب بر ثانیه مربوط به سیلاب ثبت شده در فروردین 1398 است. برای واسنجی مدل از داده‌های سه واقعه دوازدهم فروردین 1398، ششم اسفند 1398 و نهم آذر 1399 و برای صحت‌سنجی مدل از داده‌های دو واقعه 27 آذر 1400 و 24 فروردین 1402 استفاده شد. در این مطالعه از روش CN-SCS برای محاسبه نفوذ، از روش هیدروگراف واحد کلارک در روندیابی زیرحوضه و روش ماسکینگام برای روندیابی در رودخانه استفاده گردید. نتایج واسنجی نشان داد که مدل قادر به برآورد نسبتا خوب (R2=0.83، NSE=0.83 و MSE=0.42m3/s) دبی اوج سیلاب بوده ولی در برآورد حجم سیل دقت مناسب ندارد. علت این امر میتواند در عدم در نظر گرفته شدن مدل ذوب برف به علت کمبود دادههای لازم برای واسنجی آن باشد. پس از واسنجی ضریب تلفات اولیه در حوضه برابر 2/0 و نسبت R/(R+Tc) برابر 5/0 حاصل گردید. همچنین شماره منحنی (CN)، تلفات اولیه و درصد غیرقابل نفوذ حوضه آبریز سد به ترتیب 77، 95/11 میلیمتر و 8 درصد برآورد شد. نتیجه اعتباریابی مدل واسنجی شده با داده‌های سیل 27 آذرماه 1400 و 24 فروردین 1402 نشان داد که مدل قادر است دبی پیک سیلاب را با دقت مناسب شبیه‌سازی نماید (R2=0.84، NSE=0.93 و MSE=0.47m3/s).
پژوهشگران	حمزه علی علیزاده (استاد راهنما)، محمدجوادا نحوی نی (استاد راهنما)، محمدمهدی کریمی (دانشجو)، حمید کاردان مقدم (استاد مشاور)