عنوان	شناسایی گونه‌هایAspergillus به‌دست آمده از برخی گیاهان شمال ایلام
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	تاکسونومی، توالی‌یابی، زاپکس، قارچ‌های فیالیددار
چکیده	جنس Aspergillus شامل گروه متنوعی از گونه‌های قارچی بر اساس خصوصیات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و فیلوژنتیکی است که به‌طور قابل توجهی بر تولید مواد غذایی، محیط‌های داخلی و سلامت انسان اثر می‌گذارندد. این جنس Aspergillus یکی از رایج‌ترین قارچ‌های رشته‌ای جهان است و اکثر گونه‌های آناین جنس کپک‌های ساپروفیتی و اکولوژیک بوده و در هوا، خاک، گیاه و محیط‌های داخلی یافت می‌شوند. گونه‌های ساپروفیت این جنس توان استفاده از ر بقایای ‌آلی و بازیافت نیتروژن و کربن را دارا‌ می‌باشند که این ویژگی به‌طور گسترده در صنایع غذایی تخمیری استفاده‌ می‌شود. گونه‌های Aspergillus همه‌جا‌زی بوده و در ارتباط نزدیکی با زندگی روزمره انسان هستند.، سویه‌های A. niger و A. oryzae بیش از دو هزار سال پیش برای تخمیر موادغذایی مورد استفاده قرار گرفتند و بیش از ۵۰ سال است که از گونه‌های این جنس برای تولید آنزیم‌های غذایی استفاده می‌شود. برخی از گونه‌های این جنس از نظر اقتصادی، بیوتکنولوژی، پزشکی، تولید آنزیم، اسیدهای آلی، آنتی‌بیوتیک و متابولیت‌های ‌فعال زیستی اهمیت دارند، اما برخی از گونه‌ها قارچ‌هایی فرصت‌طلب بوده و می‌توانند باعث بروز بیماری‌های خطرناکی شوند. ، آفلاتوکسین یکی از سموم قارچیمایکوتوکسین‌های مضرمسموم‌کننده و سرطان‌زا می‌باشد که توسط برخی گونه‌های جنس Aspergillus مانند A. flavus تولید‌ می‌شود که هرساله خسارت فراوانی را به محصولات کشاورزی وارد‌ کرده و برای انسان نیز خطرناک می‌باشد. به‌منظور شناسایی گونه‌های جنس Aspergillus مرتبط با از برخی گیاهان شمال استان ایلام، تعداد ۵۲ جدایه قارچی از کلکسیون قارچ‌های زنده‌ گیاهی دانشکده کشاورزی-دانشگاه ایلام دریافت‌ شد. جدایه‌های دریافت‌ شده به‌روش‌های تک- اسپور کردن و برداشتن نوک- ریسه خالص شدند و جهت بررسی شناسایی اولیه در سطح جنس و گروه‌بندی ریخت‌شناسی ، ویژگی‌هایی ریختی مانند شکل و رنگ سطح رویی و زیرین پرگنه، شکل و رنگ اندام‌های میکروسکوپی از قبیل : سرهای کنیدیومی، کنیدیفور، وزیکول و کنیدی بر روی محیط‌کشت‌های PDA، PCA، CzA، MEA و YEA مورد بررسی قرار‌ گرفتند . جهت بررسی تنوع ژنتیکی گروه‌بندی اولیه میان جدایه‌ها از نشانگر ISSR با استفاده از آغازگر (GTG)5 GTG5 استفاده شد و جدایه‌ها براساس نتایج الگوهای باندی ایجادشده و بررسی‌های ریخت‌شناسی، به هشت گروه تقسیم ‌شدند و از هر گروه، یک جدایه جهت بررسی‌های مولکولی انتخاب‌ شد. جهت بررسی‌های مولکولی و توالی‌یابی جدایه‌ها، بخشی‌هایی از ژن tubulin-β تعیین توالیاستفاده ‌شد. ارتباط تبارزایی میان جدایه‌ها و مقایسه با گونه‌های مرجع موجود در بانکبانک ژن NCBI به کمک نرم‌افزار Mega11 و براساس الگوریتم درست‌نمایی بیشینه تائید شدند. در مجموع تعداد ۵۲ جدایه شناسایی گردید که تعداد ۲۶ جدایه مربوط به بخش Fumigat، گونه A. fumigatus، ۱۱ جدایه از بخش Flavi، گونه A. flavus، ۱۰ جدایه از بخش Terrei که شامل پنج جدایه از گونهA. terreus ، چهار جدایه از گونه Aspergillus sp. mahabadensis sp. و یک جدایه از گونه A. citrinoterreus بود. همچنین دو جدایه از بخش Usti، گونه A. insuetus، دو جدایه از بخش Aspergillus، گونه Aspergillus sp . و یک جدایه از بخش Nigri، گونه A. tubingensis بودند. بیش‌ترین فراونی مربوط‌ بهبه گونهA. fumigatus (۵۰٪) و A. flavi (۲۱.۱۵٪) و کم‌ترین فراوانی مربوط‌ بهبه گونه‌های A. citrinoterreus و A. tubingensis (۱.۹۲٪) بود.
پژوهشگران	خدیجه عباسی (استاد راهنما)، عبدالله جعفرزاده (استاد راهنما)، زینب بسطامی (دانشجو)